Döwrüň saglyk sahawaty
05-01-26
Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda, Gahryman Arkadagymyzyň howandarlygynda saglygy goraýyş ulgamynda ýetilen belent sepgitler ähli halkymyzy guwandyrýar. Ýurdumyzda milli saglygy goraýyş ulgamynda düýpli özgertmeler amala aşyrylyp, belent sepgitlere ýetilýär. Gahryman Arkadagymyzyň çuň parasaty bilen işlenip düzülen we häzirki döwürde üstünlikli dowam etdirilýän «Saglyk» Döwlet maksatnamasyna laýyklykda, saglygy goraýyş ulgamynda giň gerimli uzak geljegi nazarlaýan işler amala aşyrylýar.
Täze saglygy goraýyş merkezleri, hassahanalar, şypahanalar, bejeriş-dynç alyş merkezleri gurulýar, dünýä lukmançylygynda gazanylýan tejribeler işjeň ornaşdyrylýar. «Saglyk» Döwlet maksatnamasyndan ugur alnyp, kabul edilen milli maksatnamalardyr meýilnamalar saglygy goraýyş ulgamyny ösdürmekde we halkara hyzmatdaşlygy pugtalandyrmakda uly ähmiýete eýedir. Ýurdumyzda Türkmenistanyň Prezidentiniň «Saglyk» Döwlet maksatnamasynyň esasy ugurlarynyň biri bolan maşgala lukmançylygyna geçilmegi bilen, saglygy goraýşyň ilkinji halkasynda alnyp barylýan işler düýpgöter özgerdi, keselleriň öňüni almaklyga, keseli irki, başlangyç döwründe ýüze çykaryp, raýatlaryň saglygyny dikeltmeklige we sagdyn durmuş ýörelgesini wagyz etmeklige, ilatyň öz saglygy babatynda sowatlylygyny ýokarlandyrmaga giň gerim berildi.
Türkmenistan BMG-niň bu ugurda ýöriteleşdirilen düzümi bolan Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasy, Ilat gaznasy, Çagalar gaznasy (ÝUNISEF) we Ösüş maksatnamasy bilen gatnaşyklary täze derejelere çykarýar. Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyzyň howandarlygynda ýurdumyzyň paýtagtynda hem-de sebitlerde innowasion tehnologiýalar bilen üpjün edilen saglygy goraýyş-anyklaýyş merkezleri, köpugurly hassahanalar, şypahanalar, derman serişdelerini öndürýän kärhanalar raýatlarymyza döwrebap hyzmat edýär.
«Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy: Türkmenistany 2022 — 2052-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Milli maksatnamasy», «Türkmenistanyň Prezidentiniň obalaryň, şäherçeleriň, etraplardaky şäherleriň we etrap merkezleriň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini özgertmek boýunça 2028-nji ýyla çenli döwür üçin Milli maksatnamasy» esasynda Aşgabat şäherinde we welaýatlarda häzirki zaman kliniki, ylmy-kliniki merkezleriň, saglyk öýleriniň täze binalary gurulýar. Şeýlelikde, Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylynda hem ýurdumyzyň dürli künjeklerinde birnäçe täze döwrebap saglygy goraýyş edaralarynyň gurluşygy dowam etdirilip, häzirki zaman lukmançylyk enjamlary bilen üpjün edilip, ulanmaga berilmegi meýilleşdirilýär. Mälim bolşy ýaly, 2024-nji ýylda Gahryman Arkadagymyzyň ak patasy bilen paýtagtymyzda açylyp ulanmaga berlen 400 orunlyk Halkara sagaldyş-dikeldiş merkezi, 250 orunlyk Halkara fiziologiýa ylmy-kliniki merkezi, Türkmenabat şäherinde gurlan Glisirrizin turşusyny öndürýän kärhana, Mary welaýatynyň we Mary şäheriniň arassaçylyk we keselleriň ýaýramagyna garşy göreşmek gullugynyň edara binasy ýurdumyzyň saglygy goraýyş ulgamynyň maddy-tehniki binýadynyň üstüni ýetirdi.
Gahryman Arkadagymyzyň tagallalary bilen hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda bina bolan Arkadag şäherinde Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Çagalar sagaldyş-dikeldiş merkezi, Saglygy goraýyş müdirligi, Arassaçylyk we keselleriň ýaýramagyna garşy göreşmek gullugy, Saglyk öýi, «Tiz kömek» merkezi, Onkologiýa merkezi, Köpugurly hassahana, Enäniň we çaganyň saglygyny goraýyş merkezi, Saçly Dursunowa adyndaky lukmançylyk orta hünär okuw mekdebi hereket edip, halkymyzyň saglygyny goramakda ähmiýetli orun eýeleýärler.
Eziz Watanymyzda çagalaryň saglygyny dikeltmekleri we olaryň medeniýetli dynç almaklary üçin ýokary derejeli şertler döredilýär. «Sagdyn ene — sagdyn çaga — sagdyn geljek» atly milli strategiýadan ugur alnyp, toplumlaýyn işler yzygiderli durmuşa geçirilýär. 2021-nji ýylda Gahryman Arkadagymyzyň taýsyz tagallasy bilen, ösüp gelýän ýaş nesilleri durmuş taýdan goldamak, howandarlyga mätäç çagalaryň saglygyny dikeltmekligine ýardam bermek, olaryň bagtyýar durmuşda ýaşamagy üçin, amatly şertleri döretmek maksady bilen, Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasy döredildi. Gahryman Arkadagymyzyň adyny uly buýsanç bilen göterýän Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasy tarapyndan haýyr-sahawat işleri giň gerimde alnyp barylýar we her bir näsag çaga Gahryman Arkadagymyzyň üns merkezinde saklanylýar.
Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasynyň serişdeleriniň hasabyna ýurdumyzyň welaýatlarynyň etrap we şäher hassahanalarynyň çagalar bölümlerine zerur enjamlar bilen üpjün edilen täze «Tiz kömek» awtoulaglary berildi. Germaniýa Federatiw Respublikasynyň «B.Braun» öndürijisiniň «Dialog+» kysymly emeli böwrek enjamlarynyň, «Pemberton» enjamlar toplumynyň saglygy goraýyş edaralaryna sowgat berilmegi ýatdan çykmajak waka boldy.
Türkmenistanyň Prezidentiniň «Saglyk» Döwlet maksatnamasyny mundan beýläk-de üstünlikli durmuşa geçirmegiň çäklerinde Gahryman Arkadagymyzyň başlangyçlaryndan ugur alnyp, ekologik taýdan arassa we hil babatda halkara görkezijilere doly laýyk gelýän çig mal binýady bolan Arkadag şäherinde «Arkadag Medisina Klasteri Menejment» kärhanasy döredilip, onda saglygy goraýyş ulgamynda yzygiderli ulanylýan bir gezeklik lukmançylyk serişdeleri öndürilip başlandy. Lukmançylyk klasteri lukmançylyk kömegini ýokary derejede dolandyrmagyň innowasion usulydyr. Ol derman serişdelerini, lukmançylyk tehnologiýasyny we serişdelerini işläp taýýarlamaga, bu ugurda bilim bermäge, raýatlaryň saglygyny goramak işleri boýunça iň gowy dünýä tejribelerini ulanmak arkaly, ylmy işleri geçirmäge, diňe içerki bazar üçin däl, eýsem, eksport üçin hem dürli görnüşli lukmançylyk önümlerini öndürmäge niýetlenendir. «Arkadag Medisina Klasteri Menejment» kärhanasyna Türkmenistanyň güwänamalaşdyryş ulgamy tarapyndan «Hil ulgamynyň laýyklyk güwänamasynyň» berilmegi onda öndürilýän önümleriň ýokary hilini kepillendirdi.
Ýurdumyzda elektron ulgamyny döretmek we sanly resminamalar dolanyşygyny ýola goýmak ugrunda alnyp barylýan işler kämilleşdirilýär. Saglygy goraýyş ulgamyna hem sanly ulgam barha işjeň ornaşdyrylýar, maglumatlary alyşmak üçin göni sanly aragatnaşyk ulgamynyň mümkinçiliklerinden giňden peýdalanylýar we telelukmançylyk ornaşdyrylýar. Iň täze telekommunikasiýa we kompýuter tehnologiýalary, uzak aralyga garamazdan, meýilnamalaýyn we tiz lukmançylyk kömegini bermek, şeýle hem keselleri anyklamak, bejermek we öňüni almak ulgamynda yzygiderli geňeşmeleri geçirmek, tejribe alyşmak üçin ýokary hünärli daşary ýurtly hünärmenleri çekmäge we tejribe alyşmaga mümkinçilik berýär.
Ýurdumyzy sagdynlygyň mekanyna öwürýän Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, ömürleri uzak bolsun! Halk üçin, Watan üçin, eşretli döwür üçin yhlas siňdirip, durmuşa geçirýän tutumly işleri mundan beýläk hem rowaç alsyn!
Gülsenem HANOWA,
Myrat Garryýew adyndaky Türkmenistanyň Döwlet lukmançylyk uniwersitetiniň Patologik fiziologiýa kafedrasynyň müdiri.
Ynsanperwerlik, haýyr-sahawatlylyk jemgyýetiň gymmatlyklardyr
Her bir ýurduň bagtyýarlygy, abadançylygy ösüp gelýän ýaş nesil hakdaky aladalardan gözbaş alýar. Şoňa görä-de, Garaşsyz Watanymyzda durmuş goraglylygyny üpjün etmek, maşgalany goldamak, enäniň we çaganyň saglygyny goramak, bu ugurlaryň kanunçylyk binýadyny pugtalandyrmak meselelerine uly ähmiýet berilýär.
GDA giňişliginde medeni-ynsanperwer hyzmatdaşlygy
Mälim bolşy ýaly, ýakynda paýtagtymyzda möhüm halkara çäresi – Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň Hökümet Baştutanlarynyň Geňeşiniň mejlisi üstünlikli geçirildi. Türkmenistanyň Arkalaşykda başlyklyk etmeginiň Konsepsiýasyny amala aşyrmagyň çäginde guralan bu mejlis arkalaşyk we doganlyk ruhy bilen ynsanperwer gatnaşyklary ilerletmegiň, ykdysady hyzmatdaşlygy pugtalandyrmagyň ugrunda täze mümkinçilikleri döretdi.
Halkara gatnaşyklaryň ynsanperwer ugurlary
Garaşsyz, Hemişelik bitarap Türkmenistanyň daşary syýasaty Türkmenistanyň Konstitusiýasy, Türkmenistanyň konstitusion kanunlary, beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalary, halkara hukugynyň umumy ykrar edilen ýörelgeleri we kadalary, şeýle hem Türkmenistanyň gatnaşýan halkara şertnamalary we konwensiýalary esasynda amala aşyrylýar.
Berkarar döwletimizde ynsanperwer ýörelgeleriniň dabaralanmasy
Gahryman Arkadagymyzyň beýik başlangyçlaryny mynasyp dowam etdirýän Arkadagly Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda adam hakda alada ýurdumyzda alnyp barylýan durmuş ugurly döwlet syýasatynyň baş ugrudyr. Munuň özi ähli ulgamlarda, ilkinji nobatda, halkyň bähbidine gönükdirilip amala aşyrylýan beýik işlerde, döwletli tutumlarda, Gahryman Arkadagymyzyň nusgalyk göreldesi bilen berk eýerilýän we jemgyýetimiziň agzybirligini has-da pugtalandyrýan ynsanperwer ýörelgelerde aýdyň ýüze çykýar.
ARASSAÇYLYK – SAGDYNLYGYŇ SAKASY
Biziň jan-saglygymyz iýýän zatlarymyza we olaryň hiline baglydyr. Eziz Diýarymyzyň ajaýyp tebigaty, baý ösümlik dünýäsi bar. Tebigatyň goralmagy, arassalygy we gözelligi barada biziň ata-babalarymyz müňýyllyklaryň dowamynda alada edip gelipdirler. Muňa pederlerimiziň ýer-toprak hakynda aýdan atalar sözleri-de, tebigaty baýlaşdyrmak, gözelleşdirmek barada geçiren çäreleri-de aýdyň mysal bolup biler.
HORMATLY PREZIDENTIMIZ SERDAR BERDIMUHAMEDOW:
– Häzirki döwürde Garaşsyz Türkmenistan öz ösüşiniň täze tapgyryna gadam basdy. Bu döwür «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy» diýlip atlandyryldy. Ösüşiň şu täze döwründe biz öz öňümizde has belent maksatlary goýduk.