EKOLOGIÝA ABADANÇYLYGY DÖWLET SYÝASATYNYŇ DERWAÝYS UGRY
09-12-25
Hormatly Prezidentimiziň ýurdumyzda alyp barýan ekologiýa syýasaty arassa gurşawy döretmäge gönükdirilendir. Diýarymyzyň tebigy baýlyklaryny gorap saklamak, aýawly we rejeli peýdalanmak, täze, ekologiýa taýdan arassa tehnologiýalary ornaşdyrmak, umuman, ekologiýa howpsuzlygyny üpjün etmek döwlet syýasatymyzda esasy ugurlaryň birine öwrüldi. Döwlet Baştutanymyzyň ýolbaşçylygynda ekologiýa abadançylygyny üpjün etmekde bag ekmek dabaralarynyň geçirilmeginiň ähmiýeti örän uludyr. Şu gün hem ýurdumyzda ählihalk bag ekmek dabarasy geçirilip, oňa tutuş halkymyz uly ruhubelentlikde gatnaşýar.
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe milli, sebit hem-de ählumumy möçberde ekologiýa abadançylygyny üpjün etmegiň bähbidine Milli tokaý maksatnamasy üstünlikli durmuşa geçirilýär. «Türkmenistanyň 2021 — 2025-nji ýyllar üçin Milli tokaý maksatnamasynda» kesgitlenen wezipelere laýyklykda, ýurdumyzda her ýylda azyndan 3 million düýp pürli, saýaly we miweli agaç nahallaryny ekmek işleri asylly däbe öwrüldi. Hormatly Prezidentimiz adamlaryň saglygyny goramagyň, ýaşaýyş-durmuşy we dynç almagy üçin oňaýly şertleri döretmegiň hem-de ekologik abadançylygyň möhüm şerti hökmünde bu giň möçberli maksatnamanyň durmuşa geçirilmegine aýratyn üns berýär.
Türkmen halky gadym döwürlerden bäri agaç ekmegi sogap iş hasaplaýar. Ýurdumyzda bu ugurda alnyp barylýan işlere goşant goşmak her bir türkmenistanlynyň borjudyr. Diýarymyzda ekologiýa bilimine we terbiýä hem möhüm ähmiýet berilýär. Daşky gurşawy goramak babatda halkara gatnaşyklar pugtalandyrylýar. Häzirki wagtda dünýä döwletleri BMG-niň howandarlygynda ýa-da ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn esasda daşky gurşawy we tebigy baýlyklary goramak maksadynda hyzmatdaşlyk edýärler. Halkara hukugynyň umumy ykrar edilen ýörelgeleri we kadalary şeýle hyzmatdaşlygyň esasyny düzýär. Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan BMG-niň Ösüş we daşky gurşaw boýunça maksatnamalary, Tebigaty goramagyň halkara birleşigi (MSOP), Hazaryň ekologiýa maksatnamasy (KEP), Ählumumy ekologiýa gaznasy (GEF) we beýleki abraýly halkara düzümleri bilen hyzmatdaşlykda ekologiýa maksatnamalaryň hem-de taslamalaryň onlarçasyny durmuşa geçirýär.
Daşky gurşawy goramak, ekologik abadançylygy üpjün etmek babatda bu möhüm ähmiýetli çäräniň güýzki möwsümine badalga berilmegi eziz Diýarymyzy gülzarlyga, bagy-bossanlyga öwürmekde örän ähmiýetlidir. Şonuň üçin hem her ýylyň ýaz we güýz möwsümlerinde ýurdumyzda şeýle giň gerimli çäreleriň geçirilmegi indi asylly däbe öwrüldi. Munuň özi Türkmenistanyň ählumumy ekologik abadançylyga mynasyp goşant goşýandygynyň, hormatly Prezidentimiziň bu ugurda alyp barýan işleriniň uly üstünliklere beslenýändiginiň aýdyň güwäsidir. Türkmenistanyň başlangyjy esasynda BMG-niň Baş Assambleýasy tarapyndan “Birleşen Milletler Guramasynyň we Araly halas etmegiň halkara gaznasynyň arasynda hyzmatdaşlyk” atly Kararnamanyň iki gezek biragyzdan kabul edilmegi-de aýratyn bellärliklidir. Munuň özi ýurdumyzyň Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmäge çynlakaý çemeleşýändigini hem-de ählumumy abadançylygy üpjün etmek ugrunda ylalaşykly hereket etmäge pugta ygrarlydygyny tassyklaýar.
Hormatly Prezidentimiz 2025-nji ýylyň 23-nji sentýabrynda Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 80-nji sessiýasynyň plenar mejlisine gatnaşdy we taryhy çykyş etdi. Türkmenistan Merkezi Aziýa ýurtlary üçin çölleşmä garşy göreşmek boýunça sebit merkezini döretmek başlangyjyny öňe sürdi. Halkara hukugynyň umumy ykrar edilen ýörelgelerine we kadalaryna daýanýan ekologiýa howpsuzlygyny üpjün etmek babatda döwlet syýasatynyň hukuk binýadyny soňky ýyllaryň dowamynda kabul edilen Türkmenistanyň suw kodeksi, “Atmosfera howasyny goramak hakynda”, “Ekologiýa howpsuzlygy hakynda”, “Ýerleriň meliorasiýasy hakynda”, “Ekologiýa auditi hakynda”, “Ekologiýa maglumaty hakynda” Türkmenistanyň Kanunlary has-da pugtalandyrdy. Ýurdumyzda ekologiýa abadançylygyny üpjün etmekde giň gerimli işleri durmuşa geçirýän hormatly Prezidentimiziň we Gahryman Arkadagymyzyň janlary sag, ömürleri uzak, il-ýurt bähbitli we umumadamzat ähmiýetli işleri rowaç bolsun!
Selbi AMANOWA,
Myrat Garryýew adyndaky Türkmenistanyň Döwlet lukmançylyk uniwersitetiniň Medisina ekologiýasy we gigiýena kafedrasynyň müdiri.
Ynsanperwerlik, haýyr-sahawatlylyk jemgyýetiň gymmatlyklardyr
Her bir ýurduň bagtyýarlygy, abadançylygy ösüp gelýän ýaş nesil hakdaky aladalardan gözbaş alýar. Şoňa görä-de, Garaşsyz Watanymyzda durmuş goraglylygyny üpjün etmek, maşgalany goldamak, enäniň we çaganyň saglygyny goramak, bu ugurlaryň kanunçylyk binýadyny pugtalandyrmak meselelerine uly ähmiýet berilýär.
GDA giňişliginde medeni-ynsanperwer hyzmatdaşlygy
Mälim bolşy ýaly, ýakynda paýtagtymyzda möhüm halkara çäresi – Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň Hökümet Baştutanlarynyň Geňeşiniň mejlisi üstünlikli geçirildi. Türkmenistanyň Arkalaşykda başlyklyk etmeginiň Konsepsiýasyny amala aşyrmagyň çäginde guralan bu mejlis arkalaşyk we doganlyk ruhy bilen ynsanperwer gatnaşyklary ilerletmegiň, ykdysady hyzmatdaşlygy pugtalandyrmagyň ugrunda täze mümkinçilikleri döretdi.
Halkara gatnaşyklaryň ynsanperwer ugurlary
Garaşsyz, Hemişelik bitarap Türkmenistanyň daşary syýasaty Türkmenistanyň Konstitusiýasy, Türkmenistanyň konstitusion kanunlary, beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalary, halkara hukugynyň umumy ykrar edilen ýörelgeleri we kadalary, şeýle hem Türkmenistanyň gatnaşýan halkara şertnamalary we konwensiýalary esasynda amala aşyrylýar.
Berkarar döwletimizde ynsanperwer ýörelgeleriniň dabaralanmasy
Gahryman Arkadagymyzyň beýik başlangyçlaryny mynasyp dowam etdirýän Arkadagly Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda adam hakda alada ýurdumyzda alnyp barylýan durmuş ugurly döwlet syýasatynyň baş ugrudyr. Munuň özi ähli ulgamlarda, ilkinji nobatda, halkyň bähbidine gönükdirilip amala aşyrylýan beýik işlerde, döwletli tutumlarda, Gahryman Arkadagymyzyň nusgalyk göreldesi bilen berk eýerilýän we jemgyýetimiziň agzybirligini has-da pugtalandyrýan ynsanperwer ýörelgelerde aýdyň ýüze çykýar.
ARASSAÇYLYK – SAGDYNLYGYŇ SAKASY
Biziň jan-saglygymyz iýýän zatlarymyza we olaryň hiline baglydyr. Eziz Diýarymyzyň ajaýyp tebigaty, baý ösümlik dünýäsi bar. Tebigatyň goralmagy, arassalygy we gözelligi barada biziň ata-babalarymyz müňýyllyklaryň dowamynda alada edip gelipdirler. Muňa pederlerimiziň ýer-toprak hakynda aýdan atalar sözleri-de, tebigaty baýlaşdyrmak, gözelleşdirmek barada geçiren çäreleri-de aýdyň mysal bolup biler.
HORMATLY PREZIDENTIMIZ SERDAR BERDIMUHAMEDOW:
– Häzirki döwürde Garaşsyz Türkmenistan öz ösüşiniň täze tapgyryna gadam basdy. Bu döwür «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy» diýlip atlandyryldy. Ösüşiň şu täze döwründe biz öz öňümizde has belent maksatlary goýduk.