Nowruz - ýagşylygyň ilçisi! Baýram günlerinde adamlaryň hemmesi birek-birege hoşniýetlilik görkezýärler, daýhanlarymyz gowy niýet bilen ýere tohum sepýärler, atalar agtyklary bilen nahal oturtsalar, mährem zenanlarymyz bahar nygmatlaryndan toý saçagyny bezeýärler. Daş-töwerek abadanlaşdyrylýar. Gahryman Arkadagymyzyň belleýşi ýaly, Nowruz Galkynyşyň, gülleýşiň we täzelenişiň baýramy bolmak bilen, halklar arasynda parahatçylygy, agzybirligi, ynanyşmagy kemala getirýär. Hoşniýetli goňşuçylyk, özara bähbitli gatnaşyklar, birek-birege ynam Nowruz baýramynyň esasy ýörelgeleridir.

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe baý medeni mirasly halkymyzyň ajaýyp däp-dessurlary, baýramçylyklary we toý dabaralary täze many-mazmuna eýe boldy. Türkmen halkynyň Milli bahar baýramy - Halkara Nowruz güni bilen baglanyşykly däpleri, edebi eserleri, halk oýunlary, toý tagamlary öz gözbaşyny gadymyýetden alyp gaýdýar. Nowruzyň taryhyny ekerançylygyň irki ojaklary bilen baglanyşdyryp öwrenmek maksadalaýyk bolar. Eger-de Nowruzy, ilkinji nobatda, tebigatyň täzelenişi, ekerançylyk işleriniň başlanyşy bilen baglanyşdyrýan bolsak, onda bu baýramyň gözbaşyny hut şu bereketli toprakdan gözlemelidiris. Täze taryhy eýýamda Halkara Nowruz güni Türkmenistanyň ähli künjeklerinde giňden bellenilip geçilýän milli baýramlaryň biridir.

Halk arasynda “Ýylyň gelşi Nowruzyndan belli” diýen aýtgy bar. Nowruz - ýylyň başlangyjy, täze berekediň badalgasy. Nowruz ýagynly gelse, halaýyk hoşnut bolup, ony haýra ýorýar. Nowruz täze oba hojalyk möwsüminiň hem gelendigini alamatlandyrýar. Tebigatdan bagt tapan çarwalar maşgalasy bilen ýaýla ýazlaga çyksalar, daýhanlarymyz irki ekinleriň aladasy bilen bolýarlar. Bu baýram adaty baýram däl, halkymyzyň taryhyny, durmuş pelsepesini, duýgy-düşünjelerini, dünýägaraýşyny özünde jemlän, milletimiz bilen ýaşaýan, döwletimiz bilen ösüp-özgerýän baýram. Bu baýram gadym-gadym zamanlardan bäri il-ulusymyzyň ezizläp, biziň günlerimize ýetiren baýramy.

Ruhy-medeni gymmatlyklarymyz asyrlaryň dowamynda halkymyzyň kalbynda hasyl bolan arzuwlaryň özboluşly beýanyna öwrüldi. Häzirki wagtda hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallalary bilen ruhy-edebi we taryhy-medeni mirasymyzy öwrenmek, milli medeniýetimizi ösdürmek boýunça giň gerimli işler durmuşa geçirilýär. Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, türkmen halkynyň, şeýle hem Gündogar halklarynyň durmuşyna örän berk ornaşan Nowruz baýramy parahatçylyk, ynsanperwerlik, dost-doganlyk ýörelgelerini giňden dabaralandyrýan baýramdyr. Nowruz galkynyşyň, gülleýşiň we täzelenişiň baýramy bolmak bilen, halklaryň arasynda parahatçylygy, agzybirligi, ynanyşmagy kemala getirýär. Hoşniýetli goňşuçylyk, özara bähbitli gatnaşyklar, birek-birege ynam Nowruz baýramynyň esasy ýörelgeleridir.

Maddy däl medeni miras nesilden-nesle geçip gelýän däp-dessurlary we döredijiligiň görnüşlerini öz üstüne alýar. Olaryň hatarynda dilden aýdylýan döredijilik, ýerine ýetirijilik ussatlygy, durmuş dabaralary, baýramçylyk däpleri, tebigat we älem bilen baglanyşykly bilimler we düşünjeler, şeýle hem halk senetçiliginiň usullary bar. 2009-njy ýylyň 30-njy sentýabrynda maddy däl medeni miras hakyndaky Konwensiýany tassyklan ýurtlaryň başlangyçlary boýunça maddy däl medeni mirasyň 76 sany dünýä ähmiýetli desgalarynyň hatarynda Nowruz baýramy hem ÝUNESKO-nyň halkara sanawyna goşuldy hem-de bu baýramy gorap saklamak we belläp geçmek boýunça ýörite Kararnama kabul edildi.

Asyrlar we müňýyllyklar geçýär, ýöne taryhyň dürli basgançaklaryndan geçen bu baýramçylyk biziň günlerimizde hem türkmen halkynyň durmuşynda möhüm ähmiýete eýedir. Ol öçmejek merjen bolmagynda galmak bilen, bize gözellik we hoşniýetlilik duýgularyny peşgeş bermegini dowam edýär. Ýurdumyzda "Halkara parahatçylyk we ynanyşmak" diýlip yglan edilen 2025-nji ýylda hem Milli Bahar baýramy Diýarymyzyň ähli künjeginde şatly-şowhuna beslenip giňden bellenilýär. Bu bolsa halkymyzda agzybirligiň, jebisligiň, parahatçylygyň höküm sürýänliginiň ýene bir subutnamasydyr. Türkmen halkynyň bagtyýar ýaşamagy, işlemegi, okamagy, döretmegi barada uly alada edýän Gahryman Arkadagymyzyň hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň jany sag ömri uzak bolsun!

Bazar HALMEDOW,
Myrat Garryýew adyndaky Türkmenistanyň Döwlet lukmançylyk uniwersitetiniň Patologik anatomiýa kafedrasynyň kafedra müdüri, Lukmancylyk ylymlarynyň kandidaty.