Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda bilim ulgamynda alnyp barylýan işleri döwrebap ösdürip, öz milli köklerimiz esasynda guramak, ösüp gelýän ýaş nesli ata-babalarymyzyň göreldesinde terbiýelemek mugallymlaryň öňündäki esasy wezipeleriň biri bolup durýar. Ýurdumyzda sanly bilim esasynda üznüksiz bilim üçin giň mümkinçilikler döredilip, okatmagyň usullary yzygiderli baýlaşdyrylýar. Innowasion usulda sanly bilim we dünýä tejribesi okuw işine ornaşdyrylýar. Bilim bermegiň ähli basgançaklarynda okatmagyň maksatnamalary ýokary hilli elektron göterijilerdäki maglumatlar esasynda kämilleşdirilýär.

Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň başda durmagynda ykdysadyýetiň ähli pudaklarynda sanly dolandyryş ulgamyna geçmek işleri üstünlikli alnyp barylýar. Şol sanda “Türkmenistanda sanly bilim ulgamyny ösdürmegiň konsepsiýasy” esasynda ýokary okuw mekdeplerde, bilim edaralarynda sanly ulgamy ornaşdyrmak işiniň gerimi barha giňeýär. Innowasion tehnologiýalardan işjeň peýdalanmak berilýän bilimiň talyplar we okuwçylar tarapyndan aňly-düşünjeli özleşdirilmeginiň bir serişdesidir. Olar sapagyň many-mazmunyny baýlaşdyrmaga, diňleýjiniň işjeňligini artdyrmaga täsir edýär. Okuw derslerinde multimedia tagtasynda geçirilýän sapaklar talyplaryň nazaryýetde alan bilimlerini anyklamaga, olary tejribede ulanyp bilmek endiklerini ösdürmäge gönükdirilýär.

Testler öwredilýän maglumatlaryň aýdyň, gyzykly bolmagyna we mugallymyň sapakda wagtyny tygşytlamagyna täsir edýär. Olarda berilýän soraglaryň durmuş we dersara baglanyşykly bolmagy, maglumatlaryň ýerlikli ulanylmagy her bir okuw maglumatynyň yzygiderli, tema bilen bitewi bolmagyna, ýaş nesillerimizi özbaşdak pikirlendirmäge gönükdirýär. Dil biliminde ulanylýan adalgalary öwretmek ýaly maksatly işler yzygiderli alnyp barylýar. Testlerde berilýän jogabyň söz, söz düzümi görnüşinde berilmegi talyplaryň sintaksisde ulanylýan adalgalary çalt, dogry öwrenmeklerine täsir edýär. Sözlem bilen baglanyşykly testler geçirilende Gahryman Arkadagymyzyň nusgalyk kitaplaryndan peýdalanmak bolar.

Geçilenleri umumylaşdyrmak boýunça alynýan jemleýji testlerdäki sözlemleriň manysy temalaryň yzygiderliligi boýunça guralýan sapaklarda düşündirilýär. Ol sapaklarda mowzugyň aňly-düşünjeli özleşdirilmegi gazanylýar. Sapaklarda ýokary tehnologiýalary yzygiderli peýdalanmak talyplaryň öz güýjüne, ukybyna akyl ýetirip bilmeklerini üpjün edýär. Bu işler ýurdumyzda bilim ulgamyny sanlylaşdyrmaga we netijede ösüp gelýän ýaş nesle ýokary hilli, kämil bilim bermäge ýardam edýär. 

Türkmen ýaşlaryna dünýä ülňülerine laýyk derejede ylym-bilim berilmegini üpjün etmek meselesi ýurdumyzda esasy wezipe bolup durýar. Biziň häzirki ýaşaýan döwrümizde ylym-bilim iň bir wajyp meseleleriň biri bolup durýar. Ýokary bilimlilik we öz kesbiňde kämillik bolsa bu jemgyýetde öz ornuňy tapmak üçin girewdir. Şol sebäpli hem öz ukybyňa görä kämilleşmek häzirki zaman tehnologiýalaryndan habarly bolmak gerekdir. Bilimli, ählitaraplaýyn kämil pikirlenip bilýän, köp kitap okaýan adamlar bilen söhbetdeş bolmak örän ýakymly. Ata-babalarymyz “Bilim adamy bezeýär, ol ägirt uly ýalkym saçýan güýç” diýip ýöne ýerden aýtmandyrlar.

Türkmen akyldary Döwletmämmet Azady özüniň “Wagzy-Azat” eseriniň üçünji babynda bilimiň we ylmyň adamzat durmuşyndaky ähmiýetini açyp görkezýär. Bilimliligi ýagtylyk bilen, bilimsizligi bolsa garaňkylyk bilen deňeşdirýär. Azady bilimsiz bir iş etmegi sapaksyz tikin tikmäge, galamsyz hat ýazmaga meňzedýär. Orta asyrlarda ýaşap geçen akyldarlaryň biri Faraby “Bagtly bolmak üçin, esasan, bilim gerek” diýip belleýär. Islendik ýurtda ýaşaýan ilatyň köp böleginiň ýaşlardygyndan ugur alsak, olaryň bilim derejesi näçe ýokary bolsa, şonça-da döwlet baý bolýar. Diýmek, ýurduň geljegi köp derejede bilimli ýaşlara bagly bolýar.

Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylynda her bir çaga, okuwçy, talyp we ýaş hünärmen aýratyn alada bilen gurşalyp alynýar, goldanylýar we olara döwrebap bilim, terbiýe berilýär. Biziň uniwersitetimizde hem “Bilimli nesil - kuwwatly Watan” diýen ýörelgä eýerilip, ýaş nesliň beden taýdan sagdyn, ruhy taýdan kämil ösmegi, döwrebap bilim almagy üçin ähli zerur işler alnyp barylýar. Ýokary okuw jaýynda talyplar bilim almak bilen, şahsy ukyplarynyň we başarnyklarynyň, bilim endikleriniň ösmegine, özüne gözegçilik etmegine, özüni medeniýetli alyp barmagyna, sagdyn durmuş ýörelgelerini ele almagyna gönükdirilen şertler hem mümkinçilikler doly peýdalanylýar.

Arkadagly Gahryman Prezidentimiziň taýsyz tagallalarynyň netijesinde ýurdumyzyň bilim ulgamy dünýä tejribesi we täze tehnologiýalar bilen ösüşli menzillere gadam goýýar. Dünýäniň ösen tejribeleriniň bilim ulgamyna ornaşdyrylmagy bilimli, terbiýeli, tejribeli şahsyýetleriň taýýarlanmagyna we kemala gelmegine oňyn täsir edýär. Şoňa jogap edip, biz bilim işgärleri ýaş nesliň Watanymyza, hormatly Prezidentimize wepaly bolup ýetişmegi hem-de dünýä ülňülerine laýyk bilim almagy üçin ähli şertleri döredýän Gahryman Arkadagymyza hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyza çäksiz sag bolsun aýdýarys.

Muhabbet AZZIÝEWA,
Myrat Garryýew adyndaky Türkmenistanyň döwlet lukmançylyk uniwersitetiniň Psihiatriýa, narkologiýa we medisina psihologiýasy kafedrasynyň assistenti.