MILLI TERBIÝEÇILIK MEKDEBI – KÄMILLIGIŇ NUSGASY
05-12-25
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ata-babalarymyzyň ýaşlary milli ruhda, sagdyn bedenli, ösen aň-düşünjeli nesiller edip terbiýelemek, olary dogry ýola gönükdirmek babatda nusgalyk ýol-ýörelgeleri üstünlikli dowam etdirilýär. Şöhratly taryhymyzdan mälim bolşy ýaly, türkmen halky ylma, bilime, döredijilikli zähmete sarpa goýup, adamzadyň maddy we ruhy gymmatlyklaryna özüniň mynasyp goşandyny goşup gelen, dünýä medeniýetinde öçmejek yz galdyran halkdyr. Öz neslinde kämilligi görmek isleýän halkymyz hemişe maşgala terbiýesine aýratyn üns berýär. Her bir maşgalada terbiýäniň gözbaşy hökmünde ata-babalarymyzdan gelýän edep-ekramlylyk, asyllylyk, mylaýymlyk, mertlik ýaly ýörelgelerden ugur alynýar. Terbiýe meselesinde hiç hili ýalňyşlyga ýol bermegi gowy görmeýän halkymyz öz milli terbiýesine togaplydyr. Gahryman Arkadagymyzyň hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň aladalary bilen, merdana halkymyzyň bu asylly ýörelgesi häzirki döwürde döwlet derejesinde mynasyp dowam etdirilýär.
Ýaş nesle bilim we terbiýe bermekde ata-babalarymyzdan miras galan asylly däpler, milli ýörelgeler häzirki döwrüň iň öňdebaryjy dünýä tejribesi bilen sazlaşykly utgaşdyrylyp, bilim ulgamyna giňden ornaşdyrylýar. Türkmen ýaşlarynyň Watana wepaly ogul-gyzlar bolup ýetişmekleri bilen birlikde, olarda ýiti düşünjeliligi kemala getirmek, ýaş nesilleri watançylyk ruhunda terbiýelemek, olaryň Watanymyzy gülledip ösdürjek hünärmenler bolup ýetişmegini gazanmak esasy ugurlaryň biridir. Şonuň üçin hem terbiýe, esasan, maşgalada, mekdepde berilýär. Bu babatdaky tagallalaryň birleşmesi bolsa terbiýäni maksadyna ýetirýär.
Asylly terbiýäniň gözbaşy ene hüwdüsinden başlanýar. Munuň özi çaganyň ilkinji günlerden terbiýe hem-de mähir bilen gurşalmalydygyny aňladýar. Şonuň üçin ene hüwdüsinde çaganyň mert ýigit bolmagy, Watana wepalylygy arzuw edilýär. Çaga ulalyp söze düşünip başlanda bolsa, oňa ýagşy söz bilen öwüt berilýär. Bu, esasan, türkmen nakyllary, atalar sözi bilen baglanyşyklydyr. Çünki öwüt-nesihatda paýhasly sözleriň getirilmeginiň uly many-mazmuny bar. Ilki bilen, çaga paýhasly sözlerden, nakyllardan edep-terbiýe alýar. Şeýle hem paýhasly sözler ýaş nesilleriň ýagşy sözli, görüm-göreldeli bolmagyna, söz baýlygynyň ösmegine oňat täsir edýär.
Terbiýäniň özeninde sagdyn durmuş endiklerini kemala getirmek hem durýar. Bular hakynda aýdanymyzda kitap okamak, köpräk diňlemek endikleri bolup, bular terbiýe meselesinde hem kämil häsiýetler hasaplanýar. Şu ýörelgelere eýermek endigi kemala gelen nesiller okamak arkaly özlerinde iň gowy häsiýetleri, kämil düşünjeleri kemala getirip bilýärler. Zamanamyzyň uly ösüş-özgerişleri ýaşlarda okamak endigini artdyryp, olaryň giň dünýägaraýyşly bolmagyny üpjün etmekdir. Sanly ulgam arkaly kitaplaryň köpdürli görnüşlerinden peýdalanyp hem bilýärler.
Halkymyzyň milli medeniýetine, edebi döredijiligine siňen terbiýeçilik mekdebi halk döredijiliginde hem giňden şöhlelenýär. Halkyň milli terbiýeçilik mekdebi “Gorkut ata”, “Oguznama”, “Görogly” ýaly şadessanlarda we beýleki halk döredijilik eserlerinde doly beýan edilýär. Akyldar Magtymguly şahyryň, Döwletmämmet Azadynyň, şeýle hem beýleki nusgawy şahyrlaryň, häzirki döwrüň ýazyjy-şahyrlarynyň döredýän eserlerinde terbiýeçilik häsiýetli aýdyň pikirler hemişe öň hatarda goýulýar. Terbiýeçilik babatda pähimler hazynasynyň giden ulgamyny döreden pederlerimiz ýaş nesli terbiýelemegiň dürli görnüşlerini we tärlerini bize miras goýupdyrlar. Atalar sözi, nakyllar, ertekilerdir rowaýatlar, matallardyr sanawaçlar terbiýe meselesinde bahasyna ýetip bolmajak edebi mirasdyr.
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Gahryman Arkadagymyzyň hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň aladalary bilen gurşalan ýaşlaryň geljegi has-da rowaçlydyr. Ýagty geljegimiz bolan ýaş nesiller bagtly ertirleri nazarlaýarlar. “Halkara parahatçylyk hem-de ynanyşmak ýylynda” Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň ata Watanymyzy ösdürmekdäki amala aşyrýan il-ýurt bähbitli beýik işleri, umumadamzat ähmiýetli taryhy özgertmeleri bu günki bagtyýar döwrümiziň nesilleriniň kämil şahsyýetler bolup ýetişmeginde görüm-göreldedir. Bu meselede ata-eneleriň, mugallymlaryň orny örän uludyr. Bu gün türkmen ýaşlary Watana wepaly bolup, ajaýyp döwrümiziň ösüşine özleriniň mynasyp goşantlaryny goşýarlar. Bagtyýar ýaşlaryň ylym-bilim öwrenmekleri üçin giň mümkinçilikleri döredýän Gahryman Arkadagymyzyň hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, ömürleri uzak bolsun, il-ýurt bähbitli beýik işleri rowaçlyklara beslensin!
Gözel HYDYROWA,
Myrat Garryýew adyndaky Türkmenistanyň döwlet lukmançylyk uniwersitetiniň Anesteziologiýa we reanimatologiýa kafedrasynyň assistenti.
Ynsanperwerlik, haýyr-sahawatlylyk jemgyýetiň gymmatlyklardyr
Her bir ýurduň bagtyýarlygy, abadançylygy ösüp gelýän ýaş nesil hakdaky aladalardan gözbaş alýar. Şoňa görä-de, Garaşsyz Watanymyzda durmuş goraglylygyny üpjün etmek, maşgalany goldamak, enäniň we çaganyň saglygyny goramak, bu ugurlaryň kanunçylyk binýadyny pugtalandyrmak meselelerine uly ähmiýet berilýär.
GDA giňişliginde medeni-ynsanperwer hyzmatdaşlygy
Mälim bolşy ýaly, ýakynda paýtagtymyzda möhüm halkara çäresi – Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň Hökümet Baştutanlarynyň Geňeşiniň mejlisi üstünlikli geçirildi. Türkmenistanyň Arkalaşykda başlyklyk etmeginiň Konsepsiýasyny amala aşyrmagyň çäginde guralan bu mejlis arkalaşyk we doganlyk ruhy bilen ynsanperwer gatnaşyklary ilerletmegiň, ykdysady hyzmatdaşlygy pugtalandyrmagyň ugrunda täze mümkinçilikleri döretdi.
Halkara gatnaşyklaryň ynsanperwer ugurlary
Garaşsyz, Hemişelik bitarap Türkmenistanyň daşary syýasaty Türkmenistanyň Konstitusiýasy, Türkmenistanyň konstitusion kanunlary, beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalary, halkara hukugynyň umumy ykrar edilen ýörelgeleri we kadalary, şeýle hem Türkmenistanyň gatnaşýan halkara şertnamalary we konwensiýalary esasynda amala aşyrylýar.
Berkarar döwletimizde ynsanperwer ýörelgeleriniň dabaralanmasy
Gahryman Arkadagymyzyň beýik başlangyçlaryny mynasyp dowam etdirýän Arkadagly Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda adam hakda alada ýurdumyzda alnyp barylýan durmuş ugurly döwlet syýasatynyň baş ugrudyr. Munuň özi ähli ulgamlarda, ilkinji nobatda, halkyň bähbidine gönükdirilip amala aşyrylýan beýik işlerde, döwletli tutumlarda, Gahryman Arkadagymyzyň nusgalyk göreldesi bilen berk eýerilýän we jemgyýetimiziň agzybirligini has-da pugtalandyrýan ynsanperwer ýörelgelerde aýdyň ýüze çykýar.
ARASSAÇYLYK – SAGDYNLYGYŇ SAKASY
Biziň jan-saglygymyz iýýän zatlarymyza we olaryň hiline baglydyr. Eziz Diýarymyzyň ajaýyp tebigaty, baý ösümlik dünýäsi bar. Tebigatyň goralmagy, arassalygy we gözelligi barada biziň ata-babalarymyz müňýyllyklaryň dowamynda alada edip gelipdirler. Muňa pederlerimiziň ýer-toprak hakynda aýdan atalar sözleri-de, tebigaty baýlaşdyrmak, gözelleşdirmek barada geçiren çäreleri-de aýdyň mysal bolup biler.
HORMATLY PREZIDENTIMIZ SERDAR BERDIMUHAMEDOW:
– Häzirki döwürde Garaşsyz Türkmenistan öz ösüşiniň täze tapgyryna gadam basdy. Bu döwür «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy» diýlip atlandyryldy. Ösüşiň şu täze döwründe biz öz öňümizde has belent maksatlary goýduk.