Daşary ýurt dillerini öwretmekde sanly tehnologiýalaryň ähmiýeti
12-12-24
Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan döwletimiziň ykdysady kuwwatyny mundan beýläk-de artdyrmak maksady bilen, ýurdumyzyň ähli ugurlary bilen bir hatarda bilim ulgamynyň işiniň netijeliliginiň ýokarlanmagyna yzygiderli üns berilýär. Ýurdumyzyň bilim ulgamynyň uly ösüşlere eýe bolýandygyny orta we ýokary okuw mekdeplerde innowasion tehnologiýalaryň ornaşdyrylýanlygyndan hem görmek bolýar.
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe durmuşyň ähli ugurlarynda täze tehnologiýalaryň mümkinçiliginden giňden peýdalanylýar. Okatmagyň usulyýetini kämilleşdirmekde ulanylýan döwrebap serişdeleriň biri hem kompýuterlerdir. «Pähim-paýhas ummany Magtymguly Pyragy» ýylynda ýaşlarymyzyň daşary ýurt dillerini öwrenmäge bolan islegleri artýar.
Beýleki dersler bilen bir hatarda, daşary ýurt dillerini öwretmekde tehniki serişdeleriň yzygiderli ulanylmagy oňyn netije berýär. Tehniki serişdeler arkaly döredilýän «janly sözleýişler» talyplaryň daşary ýurt dilini öwrenmäge bolan höwesini artdyrýar. Daşary ýurt dili öwredilýän sapakda häzirki döwrüň ösen tehnologiýalaryndan peýdalanyp, talyplaryň bu dili çuňňur öwrenmekleri üçin ähli mümkinçilikler döredilýär.
Talyplara daşary ýurt dilini öwretmek üçin interaktiw tagtada beýan edilen maglumatlardan peýdalanmaga, öwredilýän dilde ýazyp, okap, terjime etmäge we onuň ses ýazgylaryny diňlemäge, wideoşekillere tomaşa etmäge uly mümkinçilikler bar. Islendik dersi alanymyzda hem, talyplaryň ünsüni sapaga çekip, olarda öwrenilýän derse bolan höwes döretmegi başarmak mugallymyň baş maksady bolup durýar. Interaktiw materiallaryň, görkezme esbaplaryň, degişli suratlaryň peýdalanylmagy talyplaryň ünsüni sapaga gönükdirýär. Şeýle usuldan peýdalanylmagy talyplarda sözleýiş endigini kemala getirip, dili özleşdirmäge ýardam berýär.
Portal arkaly mugallym bilen talybyň hyzmatdaşlygy ilki bilen wagty tygşytlamaga, her bir talyp bilen anyk işlemäge, daşary ýurt dillerini sanly ulgamyň syrlaryna içgin aralaşmak bilen utgaşykly öwrenmäge mümkinçilik berýär. Häzirki döwrüň tehnologiýasyndan habarly, okatmagyň döwrebap usullaryndan netijeli peýdalanmagy başarýan, daşary ýurt dilini okadýan mugallym sapagyň temasyna görä slaýdlardan, ses we wideoşekillerden ýerlikli peýdalanyp, talyplaryň bilim derejesini artdyryp bilýär.
Talyplara eşitdirilýän we görkezilýän şekilleriň düşnükli bolmagyny gazanmak üçin, ilki bilen, mugallym talyplary görkeziljek wideoşekiliň mazmuny bilen tanyşdyryp, olara ulanylýan täze sözleri we söz düzümlerini öwretmeli. Şeýle hem talyplaryň sözleýiş dilini baýlaşdyrmak üçin täze öwrenen sözlerini gepleşik dilinde ulanmagyny gazanmak zerurdyr. Islendik daşary ýurt dilini öwretmek üçin talyplaryň gündelik sözleýiş endiklerini artdyryp, gepleşik dilde ulanmaklaryny ýola goýmak dil öwretmegiň iň ygtybarly usuly hasaplanýar.
Sanly bilim ulgamy arkaly uzak aralykdan sapagy dolandyrmak, elektron resminamalaryň dolanyşygyny girizmek möhümdir. Bu bolsa elektron žurnal, elektron maglumat üpjünçiligi, bir wagtyň özünde ähli talyplar bilen birlikde işlemek we göni aragatnaşyga girmek, teleköpri arkaly sapak geçmek, talyplaryň bilim derejelerini barlamak we olary bahalandyrmakda gözegçiligi ýola goýmak, baý maglumatlar toplumy bilen üpjün etmek ýaly ençeme ýeňillikleri döredýär.
Nurgözel ATDAÝEWA,
Beki Seýtäkow adyndaky Mugallymçylyk mekdebiniň mugallymy.
Ynsanperwerlik, haýyr-sahawatlylyk jemgyýetiň gymmatlyklardyr
Her bir ýurduň bagtyýarlygy, abadançylygy ösüp gelýän ýaş nesil hakdaky aladalardan gözbaş alýar. Şoňa görä-de, Garaşsyz Watanymyzda durmuş goraglylygyny üpjün etmek, maşgalany goldamak, enäniň we çaganyň saglygyny goramak, bu ugurlaryň kanunçylyk binýadyny pugtalandyrmak meselelerine uly ähmiýet berilýär.
GDA giňişliginde medeni-ynsanperwer hyzmatdaşlygy
Mälim bolşy ýaly, ýakynda paýtagtymyzda möhüm halkara çäresi – Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň Hökümet Baştutanlarynyň Geňeşiniň mejlisi üstünlikli geçirildi. Türkmenistanyň Arkalaşykda başlyklyk etmeginiň Konsepsiýasyny amala aşyrmagyň çäginde guralan bu mejlis arkalaşyk we doganlyk ruhy bilen ynsanperwer gatnaşyklary ilerletmegiň, ykdysady hyzmatdaşlygy pugtalandyrmagyň ugrunda täze mümkinçilikleri döretdi.
Halkara gatnaşyklaryň ynsanperwer ugurlary
Garaşsyz, Hemişelik bitarap Türkmenistanyň daşary syýasaty Türkmenistanyň Konstitusiýasy, Türkmenistanyň konstitusion kanunlary, beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalary, halkara hukugynyň umumy ykrar edilen ýörelgeleri we kadalary, şeýle hem Türkmenistanyň gatnaşýan halkara şertnamalary we konwensiýalary esasynda amala aşyrylýar.
Berkarar döwletimizde ynsanperwer ýörelgeleriniň dabaralanmasy
Gahryman Arkadagymyzyň beýik başlangyçlaryny mynasyp dowam etdirýän Arkadagly Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda adam hakda alada ýurdumyzda alnyp barylýan durmuş ugurly döwlet syýasatynyň baş ugrudyr. Munuň özi ähli ulgamlarda, ilkinji nobatda, halkyň bähbidine gönükdirilip amala aşyrylýan beýik işlerde, döwletli tutumlarda, Gahryman Arkadagymyzyň nusgalyk göreldesi bilen berk eýerilýän we jemgyýetimiziň agzybirligini has-da pugtalandyrýan ynsanperwer ýörelgelerde aýdyň ýüze çykýar.
ARASSAÇYLYK – SAGDYNLYGYŇ SAKASY
Biziň jan-saglygymyz iýýän zatlarymyza we olaryň hiline baglydyr. Eziz Diýarymyzyň ajaýyp tebigaty, baý ösümlik dünýäsi bar. Tebigatyň goralmagy, arassalygy we gözelligi barada biziň ata-babalarymyz müňýyllyklaryň dowamynda alada edip gelipdirler. Muňa pederlerimiziň ýer-toprak hakynda aýdan atalar sözleri-de, tebigaty baýlaşdyrmak, gözelleşdirmek barada geçiren çäreleri-de aýdyň mysal bolup biler.
HORMATLY PREZIDENTIMIZ SERDAR BERDIMUHAMEDOW:
– Häzirki döwürde Garaşsyz Türkmenistan öz ösüşiniň täze tapgyryna gadam basdy. Bu döwür «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy» diýlip atlandyryldy. Ösüşiň şu täze döwründe biz öz öňümizde has belent maksatlary goýduk.