EKOLOGIÝA ABADANÇYLYGY — DERWAÝYS MESELE
21-01-26
Ekologiýa howpsuzlygy, suwdan netijeli peýdalanmak, çölleşmäniň öňüni almak ýaly meseleler üçünji müňýyllygyň global meselelerine öwrülýär. Ýurdumyzyň ähli suwarymly ýerleriniň melioratiw ýagdaýyny gowulandyrmak, oba hojalyk ekinleriniň hasyllylygyny ýokarlandyrmak, şorlaşmak hadysasynyň we ekin meýdanlarynda topragyň zaýalanmagynyň öňüni almak maksady bilen dünýäniň iň täsin künjekleriniň biri bolan Garagum sährasynda asyryň iň iri gidrotehniki desgalaryň birine öwrülen “Altyn asyr” Türkmen köli döredildi. Bu kölüň gurulmagynyň zerurlygy diňe bir Türkmenistanda däl, eýsem, beýleki Merkezi Aziýa döwletleri tarapyndan hem ykrar edildi. Türkmen kölüniň gurulmagy ýurdumyzyň çäklerinde amatly ekologik şertleriň döremegine, yssy we gurak ýerlerde ekoulgamlaryň önümliliginiň artdyrylmagyna hem-de Garagum sährasynyň ortasynda emeli oazisiň döremegine özüniň oňyn netijelerini berip başlady.
Eziz Diýarymyzda milli Liderimiziň parasatly başlangyçlary esasynda ýurdumyzyň “ýaşyl guşagyny” giňeltmek işleri babatda hem çynlakaý, toplumlaýyn başlangyçlar amala aşyrylýar. Garagum sährasynyň merkezinde ýerleşýän täsin suw desgasy bolan “Altyn asyr” Türkmen kölüniň boýunda düýbi tutulan döwrebap nusgadaky täze obanyň — durmuş-önümçilik toplumynyň çäklerinde “ýaşyl” ekologiýa meselelerine aýratyn ähmiýet berilmegi muňa şaýatlyk edýär.
Şeýle hem Gahryman Arkadagymyzyň başlangyjy bilen bu ulgamda amala aşyrylýan özgertmeler suw serişdeleriniň rejeli ulanylmagyny, topragyň ýokary hasyllylygyny üpjün etmäge we bu ugurda ylmy-barlaglary işjeňleşdirmäge, obasenagat önümçiliginiň netijeliligini hem-de ekinleriň hasyllylygyny ýokarlandyrmaga, ýer we suw serişdelerine aýawly garamaga ýardam edýär. Suwy tygşytlaýjy tehnologiýalar, şol sanda damjalaýyn, ýagyş suwuny peýdalanmak usullarynda suwarmak we ekinleri suwarmagyň beýleki öňdebaryjy usullary giňden ulanylýar.
Bilermenleriň bellemegine görä, önümçiligiň giňemegi, ýeriň we suwuň, tebigy baýlyklaryň tygşytsyz peýdalanylmagy daşky gurşawyň günsaýyn ýaramazlaşmagyna getirýär. Häzirki wagtda ösümlik we haýwanat dünýäsiniň köpdürlüligini gorap saklamak zerurlygy aýdyň duýuldy. Ýurduň florasynyň we faunasynyň ähli görnüşleri goralyp saklanylmalydyr. Şu maksatlar üçin ýurdumyzyň Gyzyl kitaby çap edildi.
Ýurdumyzyň halk hojalygynyň ylmy esasda ösüşine, ähli senagat kärhanalarynyň tebigat üçin zyýansyz we howpsuz täze tehnikalar hem tehnologiýalar bilen doly çalşyrylmagyna, täze gurulýan önümçilik kärhanalaryň bolsa ekologik talaplaryň kadalaryna laýyk bolmagyna uly üns berilýär. Döwlet Garaşsyzlygymyza çenli ýer-suw baýlyklaryň bisarpa ulanylandygyny, ýerleriň toprak-melioratiw we ekologik ýagdaýynyň ýaramazlaşandygyny, önümleriň hiliniň pese düşendigini bellemek ýeterlikdir. Indi öňde durýan esasy wezipeler ýurduň ekologiýa howpsuzlygyny üpjün edip, topragyň hasyllylygyny ýokarlandyrmakdan oba hojalyk we senagat önümleriň öndürilişini artdyrmakdan, tebigy baýlyklary tygşytly peýdalanmakdan ybaratdyr.
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Watanymyzyň gözel tebigatynyň has-da baýlaşmagy, döwletimiziň ekologiýa howpsuzlygyny we abadançylygyny üpjün etmek, ilatyň, ylaýta-da ösüp gelýän ýaş nesliň aňynda ekologik düşünjeleri kemala getirmek barada ýurdumyzda yzygiderli alada edilýär, has takygy dünýä döwletleri üçin nusgalyk ekologiýa syýasaty alnyp barylýar.
Ata Watanymyz Türkmenistanyň halkara bileleşigine we özara peýdaly hyzmatdaşlyga gönükdirilen daşary syýasatynyň pajarlap ösmeginde tebigaty gorap saklamak, tebigy baýlyklary rejeli hem tygşytly peýdalanmak we beýleki ekologik meseleler örän möhüm ähmiýete eýedir.
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe hormatly Prezidentimiziň alyp barýan ekologiýa syýasaty tebigaty goramaga, tebigy baýlyklardan paýhasly, netijeli, rejeli peýdalanmaga we ekologiýanyň sagdynlaşdyrylmagyny üpjün etmäge gönükdirilendir. Bu döwürde Türkmenistan döwletimizde tebigaty gorap saklamak, ekologik howpsuzlygy üpjün etmek boýunça döwlet syýasatyny durmuşa geçirmekde baý tejribe toplandy.
Goý, halkyny bagtly geljege alyp barýan türkmen halkynyň Milli Lideriniň hem-de Arkadag Gahryman Prezidentimiziň janlary sag, ömürleri uzak bolsun! Halk üçin, Watan üçin, eşretli döwür üçin yhlas siňdirip, durmuşa geçirýän tutumly işleri mundan beýläk hem rowaç alsyn!
Dünýägül BAZARBAÝEWA,
Türkmen oba hojalyk institutynyň 4-nji ýyl talyby.
Ynsanperwerlik, haýyr-sahawatlylyk jemgyýetiň gymmatlyklardyr
Her bir ýurduň bagtyýarlygy, abadançylygy ösüp gelýän ýaş nesil hakdaky aladalardan gözbaş alýar. Şoňa görä-de, Garaşsyz Watanymyzda durmuş goraglylygyny üpjün etmek, maşgalany goldamak, enäniň we çaganyň saglygyny goramak, bu ugurlaryň kanunçylyk binýadyny pugtalandyrmak meselelerine uly ähmiýet berilýär.
GDA giňişliginde medeni-ynsanperwer hyzmatdaşlygy
Mälim bolşy ýaly, ýakynda paýtagtymyzda möhüm halkara çäresi – Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň Hökümet Baştutanlarynyň Geňeşiniň mejlisi üstünlikli geçirildi. Türkmenistanyň Arkalaşykda başlyklyk etmeginiň Konsepsiýasyny amala aşyrmagyň çäginde guralan bu mejlis arkalaşyk we doganlyk ruhy bilen ynsanperwer gatnaşyklary ilerletmegiň, ykdysady hyzmatdaşlygy pugtalandyrmagyň ugrunda täze mümkinçilikleri döretdi.
Halkara gatnaşyklaryň ynsanperwer ugurlary
Garaşsyz, Hemişelik bitarap Türkmenistanyň daşary syýasaty Türkmenistanyň Konstitusiýasy, Türkmenistanyň konstitusion kanunlary, beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalary, halkara hukugynyň umumy ykrar edilen ýörelgeleri we kadalary, şeýle hem Türkmenistanyň gatnaşýan halkara şertnamalary we konwensiýalary esasynda amala aşyrylýar.
Berkarar döwletimizde ynsanperwer ýörelgeleriniň dabaralanmasy
Gahryman Arkadagymyzyň beýik başlangyçlaryny mynasyp dowam etdirýän Arkadagly Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda adam hakda alada ýurdumyzda alnyp barylýan durmuş ugurly döwlet syýasatynyň baş ugrudyr. Munuň özi ähli ulgamlarda, ilkinji nobatda, halkyň bähbidine gönükdirilip amala aşyrylýan beýik işlerde, döwletli tutumlarda, Gahryman Arkadagymyzyň nusgalyk göreldesi bilen berk eýerilýän we jemgyýetimiziň agzybirligini has-da pugtalandyrýan ynsanperwer ýörelgelerde aýdyň ýüze çykýar.
ARASSAÇYLYK – SAGDYNLYGYŇ SAKASY
Biziň jan-saglygymyz iýýän zatlarymyza we olaryň hiline baglydyr. Eziz Diýarymyzyň ajaýyp tebigaty, baý ösümlik dünýäsi bar. Tebigatyň goralmagy, arassalygy we gözelligi barada biziň ata-babalarymyz müňýyllyklaryň dowamynda alada edip gelipdirler. Muňa pederlerimiziň ýer-toprak hakynda aýdan atalar sözleri-de, tebigaty baýlaşdyrmak, gözelleşdirmek barada geçiren çäreleri-de aýdyň mysal bolup biler.
HORMATLY PREZIDENTIMIZ SERDAR BERDIMUHAMEDOW:
– Häzirki döwürde Garaşsyz Türkmenistan öz ösüşiniň täze tapgyryna gadam basdy. Bu döwür «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy» diýlip atlandyryldy. Ösüşiň şu täze döwründe biz öz öňümizde has belent maksatlary goýduk.