HEMIŞELIK BITARAPLYGYŇ BELENT MERTEBESI
07-12-25
Türkmenistan dünýä döwletleri we abraýly halkara guramalary bilen köpugurly hyzmatdaşlygy amala aşyrýar. Hususanda, döwletimiziň dünýä jemgyýetçiligi bilen syýasy, ykdysady, ulag-logistika, ýangyç-energetika, medeni-ynsanperwer, ylymbilim, sport we syýahatçylyk ýaly ugurlarda hyzmatdaşlygy diwersifkasiýalaşdyrylýar we hil taýdan täze derejä çykarylýar. Ýurdumyzda hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallalary netijesinde barha dabaralanýan hemişelik bitaraplyk syýasatymyzyň diňe türkmen halkynyň däl, eýsem, dünýä halklarynyň, halkara jemgyýetçiliginiň hem bähbitlerini araýandygyny bolsa durmuş her pursat subut edýär. Ýer togalagynda parahatçylygyň gerimini giňeltmekde we pugtalandyrmakda bitarap döwletler möhüm ähmiýete eýedir. Bu möhüm orna dünýä döwletleriniň 185-siniň biragyzdan goldamagynda we BMG-niň ykrar etmeginde Türkmenistan hem 1995-nji ýylyň 12-nji dekabrynda mynasyp boldy. Bitaraplyk — türkmen halkynyň asyrlarboýy dowam edip gelen ynsanperwer ýörelgesiniň miwesidir.
Garaşsyz Türkmenistanyň bitarap daşary syýasy ýörelgäni saýlap almagy, onuň parahatçylyk söýüjilik, «Açyk gapylar» syýasatyny ýöredip başlamagy ýurdumyzyň dünýä bileleşigine işjeň goşulyşyp gitmegine ýardam etdi. 1992-nji ýylyň 2-nji martynda Türkmenistan Birleşen Milletler Guramasynyň doly hukukly agzalygyna kabul edildi. Şol günden başlap, BMG-niň Nýu-Ýork şäherinde ýerleşýän ştab-kwartirasynyň öňünde dünýä döwletleriniň tuglarynyň arasynda Garaşsyz Türkmenistanyň Döwlet baýdagy parlady. Bu taryhy waka tutuş dünýä bileleşiginiň Türkmenistany, onuň syýasatyny ykrar eden beýik güni hökmünde türkmen döwletiniň taryhyna altyn harplar bilen ýazylyp, ýurdumyzyň halkara abraýyny täze belentliklere göterdi.
1995-nji ýylyň 12-nji dekabrynda BMG-niň Baş Assambleýasynyň agzalarynyň biragyzdan goldamagynda Garaşsyz Türkmenistan sebit üçin örän uly ähmiýeti bolan «Türkmenistanyň hemişelik bitaraplygy» atly taryhy Kararnama eýe boldy. 1995-nji ýylyň dekabr aýynyň 27-sinde bolan Türkmenistanyň Halk Maslahaty bolsa, özüniň taryhy mejlisinde bitaraplyk derejesini hukuk taýdan resmileşdirmek hakynda taryhy resminamany kabul etdi.
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe hormatly Prezidentimiziň alyp barýan Bitaraplyk taglymaty hem öňegidişliklere beslenýär. Gysga wagtyň içinde köp sanly daşary ýurt döwletleri bilen hyzmatdaşlygy täze mazmun bilen baýlaşdyrmak boýunça netijeli işleriň geçirilendigine hemmämiz şaýat.
Iki yklymyň — Aziýanyň we Ýewropanyň biri-birine galtaşýan ýerinde orun eýeleýän Türkmenistan! Ägirt uly ruhy hem ykdysady mümkinçilikleri bolan Türkmenistan! Biziň halkymyz taryh üçin juda gysga döwrüň içinde Garaşsyz, Bitarap döwletiň eýesi hökmünde nämelere ukyplydygyny, ýurdunyň mümkinçiliklerinden näderejede peýdalanmagy başarýandygyny dünýä aýan etdi.Garaşsyz, hemişelik Bitarap Diýarymyz häzirki wagtda 50-ä golaý halkara guramalaryň hem agzasydyr. Munuň özi oňyn Bitaraplyk ýörelgelerini dabaralandyrýan ýurdumyzyň halkara derejesinde ýokary abraýa eýe bolandygynyň aýdyň subutnamasydyr. Hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda durmuşa geçirilýän umumadamzat bähbitli işler bu günki gün sebit, dünýä möçberinde giň goldawa, hormata eýe bolup, eziz Diýarymyzyň halkara derejesindäki abraý-mertebesini belende galdyrýar. Munuň şeýledigine ýurdumyzyň durmuşa geçirýän beýik işlerine dürli halkara guramalary tarapyndan berilýän ýokary bahalar hem şaýatlyk edýär.
Berkarar döwletiň saýasynda amala aşyrylýan işler şu günümizi beýgeltmek bilen, geçmişimize — ata-babalarymyzyň jahany aňk eden şöhratly taryhyna düşünmäge kömek edýär, şol beýik taryhy açýar, şol beýik taryhyň dowamyna öwrülýär. Biziň ýurdumyzda bir günüň wakasy aýlara, ýyllara nur berýär, geljek asyrlara şugla saçýar.
Döwlet Baştutanymyz tarapyndan yzygiderli durmuşa geçirilýän öňdengörüjilikli strategiýa, öňe sürülýän başlangyçlar bütin dünýäde giňden makullanylýar hem-de giň goldawa eýe bolýar. Baky Bitarap Türkmenistanyň oňyn tekliplerinden ugur alnyp, Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy tarapyndan “2025-nji ýyl - Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly” atly Kararnamanyň biragyzdan kabul edilmegi dünýä döwletleriniň ýurdumyza bolan ynamyny, Gahryman Arkadagymyzyň we Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň dünýäde abadan durmuşyň dabaralanmagyna, Watanymyzyň gülläp ösmegine, ykdysady kuwwatynyň has-da berkemegine gönükdirilen tagallalarynyň hem-de oňyn başlangyçlarynyň rowaçlyklara beslenýändigini görkezýär. Soňky ýyllarda Türkmenistanyň başlangyçlary boýunça BMG-niň Baş Assambleýasy tarapyndan köp sanly Kararnamalaryň kabul edilmegi öz üstüne alan halkara borçnamalaryna ygrarly bolan Bitarap döwletimiziň parahatçylyk dörediji merkez hökmünde ykrar edilýändigine şaýatlyk edýär.
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe türkmen halkynyň Milli Liderini Gahryman Arkadagymyzyň, hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň taýsyz tagallalary bilen Türkmen Bitaraplygy has-da dabaralanýar, täze öwüşginler we mazmun bilen baýlaşýar. BMG-niň Baş Assambleýasynyň Kararnamasy bilen hemişelik Bitaraplygymyzyň ikinji gezek ykrar edilmegi, şeýle hem bu abraýly halkara guramasy tarapyndan 12-nji dekabryň Halkara Bitaraplyk güni diýlip yglan edilmegi aýratyn taryhy wakalara öwrüldi. Garaşsyz Watanymyz hemişelik Bitaraplygy BMG-niň Baş Assambleýasy tarapyndan iki gezek ykrar edilen dünýäde ýeke-täk döwlet bolup durýar. Garaşsyz Watanymyzyň ykdysadyýet, medeniýet, ylym-bilim, ynsanperwerlik ulgamlarynda amala aşyrýan beýik işleri dünýäde parahatçylygyň hem-de durnukly ösüşiň rowaçlanmagynda ähmiýetli orny eýeleýär.
Garaşsyz Türkmenistan Bitaraplyk ýoly bilen häzirki döwürde dünýä döwletleri bilen dost-doganlyk gatnaşyklaryny berkidýär. Goý, Garaşsyz, hemişelik Bitarap Watanymyzyň halkara abraýyny barha belende galdyrýan türkmen halkynyň Milli Lideriniň hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, ömürleri uzak bolsun! Halk üçin, Watan üçin, eşretli döwür üçin yhlas siňdirip, durmuşa geçirýän tutumly işleri mundan beýläk hem rowaç alsyn! Goý, dünýäde hemişe bagtyýarlygyň hem-de asudalygyň aýdymy ýaňlansyn!
Selbi MÄMMETSÄHETOWA,
Myrat Garryýew adyndaky Türkmenistanyň döwlet lukmançylyk uniwersitetiniň Medisina ekologiýasy we gigiýena kafedrasynyň mugallymy.
Ynsanperwerlik, haýyr-sahawatlylyk jemgyýetiň gymmatlyklardyr
Her bir ýurduň bagtyýarlygy, abadançylygy ösüp gelýän ýaş nesil hakdaky aladalardan gözbaş alýar. Şoňa görä-de, Garaşsyz Watanymyzda durmuş goraglylygyny üpjün etmek, maşgalany goldamak, enäniň we çaganyň saglygyny goramak, bu ugurlaryň kanunçylyk binýadyny pugtalandyrmak meselelerine uly ähmiýet berilýär.
GDA giňişliginde medeni-ynsanperwer hyzmatdaşlygy
Mälim bolşy ýaly, ýakynda paýtagtymyzda möhüm halkara çäresi – Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň Hökümet Baştutanlarynyň Geňeşiniň mejlisi üstünlikli geçirildi. Türkmenistanyň Arkalaşykda başlyklyk etmeginiň Konsepsiýasyny amala aşyrmagyň çäginde guralan bu mejlis arkalaşyk we doganlyk ruhy bilen ynsanperwer gatnaşyklary ilerletmegiň, ykdysady hyzmatdaşlygy pugtalandyrmagyň ugrunda täze mümkinçilikleri döretdi.
Halkara gatnaşyklaryň ynsanperwer ugurlary
Garaşsyz, Hemişelik bitarap Türkmenistanyň daşary syýasaty Türkmenistanyň Konstitusiýasy, Türkmenistanyň konstitusion kanunlary, beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalary, halkara hukugynyň umumy ykrar edilen ýörelgeleri we kadalary, şeýle hem Türkmenistanyň gatnaşýan halkara şertnamalary we konwensiýalary esasynda amala aşyrylýar.
Berkarar döwletimizde ynsanperwer ýörelgeleriniň dabaralanmasy
Gahryman Arkadagymyzyň beýik başlangyçlaryny mynasyp dowam etdirýän Arkadagly Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda adam hakda alada ýurdumyzda alnyp barylýan durmuş ugurly döwlet syýasatynyň baş ugrudyr. Munuň özi ähli ulgamlarda, ilkinji nobatda, halkyň bähbidine gönükdirilip amala aşyrylýan beýik işlerde, döwletli tutumlarda, Gahryman Arkadagymyzyň nusgalyk göreldesi bilen berk eýerilýän we jemgyýetimiziň agzybirligini has-da pugtalandyrýan ynsanperwer ýörelgelerde aýdyň ýüze çykýar.
ARASSAÇYLYK – SAGDYNLYGYŇ SAKASY
Biziň jan-saglygymyz iýýän zatlarymyza we olaryň hiline baglydyr. Eziz Diýarymyzyň ajaýyp tebigaty, baý ösümlik dünýäsi bar. Tebigatyň goralmagy, arassalygy we gözelligi barada biziň ata-babalarymyz müňýyllyklaryň dowamynda alada edip gelipdirler. Muňa pederlerimiziň ýer-toprak hakynda aýdan atalar sözleri-de, tebigaty baýlaşdyrmak, gözelleşdirmek barada geçiren çäreleri-de aýdyň mysal bolup biler.
HORMATLY PREZIDENTIMIZ SERDAR BERDIMUHAMEDOW:
– Häzirki döwürde Garaşsyz Türkmenistan öz ösüşiniň täze tapgyryna gadam basdy. Bu döwür «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy» diýlip atlandyryldy. Ösüşiň şu täze döwründe biz öz öňümizde has belent maksatlary goýduk.