SAZLAŞYKLY IŞLERIŇ AÝDYŇ BEÝANY

18-09-23

Bu günki gün ýaş nesle berilýän bilimiň hili ýokarlandyrylýar we halkara ülňülerine laýyk ýola goýulýar. Häzirki wagtda ýokary okuw mekdeplerimiziň dünýäniň öňdebaryjy ýurtlaryndaky ýokary okuw mekdepleriniň sanawyna girizilmegi babatda giň gerimli işler alnyp barylýar. Ýurdumyzyň orta we ýokary okuw mekdeplerinde bilim bermegiň hiliniň ýokarlandyrylmagy milli bilim ulgamymyzyň dünýä ülňülerine laýyklykda ösmegine ähli mümkinçilikleri döretdi. Bilim ulgamyny kämilleşdirmek babatda netijeli işler amala aşyrylyp, orta, hünärment, orta hünärment we ýokary okuw mekdeplerinde döwrebap tehnologiýalar, häzirki zamanyň iň täze kompýuterleri, barlaghana enjamlary, interaktiw tagtalar ornaşdyryldy. Okuw meýilnamalaryna täze-täze dersler girizildi, okuw maksatnamalary döwrüň talaplaryna laýyklykda işlenip düzüldi. Bilim ojaklaryny häzirki döwrüň talaplaryna laýyk gelýän okuw kitaplar, gollanmalar bilen üpjün etmek boýunça durmuşa geçirilýän işler özüniň oňyn netijelerini berýär. Ýurdumyzyň zehinli mekdep okuwçylary, ýokary okuw mekdepleriň talyplary dürli dersler boýunça halkara derejesinde geçirilýän bäsleşiklere gatnaşyp, üstünlikli çykyş edýärler.

Türkmenistanda bilim ulgamynyň meselelerine döwlet tarapyndan yzygiderli üns berlip, giň gözýetimli, täzeçe pikirlenmegi başarýan, innowasiýalara esaslanýan ykdysadyýeti ösdürmäge goşant goşup bilýän ýaşlary terbiýeläp ýetişdirmek möhüm wezipe bolup durýar.

Ylmy-tehniki ösüşleriň häzirki döwründe ylmyň gazananlary, sanly tehnologiýalar, jemgyýetiň intellektual derejesi bu günki gün dünýäniň her bir ýurdunyň ykdysadyýetiniň ösüş depginini, geljegini kesgitleýji esasy görkezijisidir. Şu nukdaýnazardan, bilim ulgamyny hil taýdan täze, ösüşiň dünýä derejesine çykarmak, ylmy-barlaglaryň we tehniki işläp düzmeleriň netijeliligini ýokarlandyrmak, olary jemgyýetiň we döwletiň durmuşynyň möhüm meselelerini çözmäge gönükdirmek möhüm wezipedir. Çünki, häzirki döwürde ylym we bilim ähli ösüşleriň hereketlendiriji güýji hasaplanylýar. Ýurdumyzyň bu ugurda amala aşyrýan düýpli özgertmeleri ulgamyň barha kämilleşýändiginiň ykrarnamasy bolup, ýaşlaryň ylma bolan höwesini artdyrýar.

Dünýäniň öňdebaryjy tehnologiýasy hökmünde sanly bilimiň durmuş-ykdysady ulgamda eýeleýän ornunyň barha giňelýändigini aýratyn nygtamak bolar. Ýurdumyzyň bilim ulgamynda amala aşyrylýan innowasiýa ösüşine laýyklykda, 2017-nji ýylyň sentýabrynda bilim edaralarynyň işini has-da kämilleşdirmek, bilim bermegiň ähli basgançaklaryny ýokary hilli elektron bilim maglumatlary bilen üpjün etmek, sanly serişdeleri giňden peýdalanyp, bilim edaralarynda berilýän bilimiň mazmunyny baýlaşdyrmak maksady bilen “Türkmenistanda sanly bilim ulgamyny ösdürmegiň konsepsiýasy” şeýle hem bu konsepsiýany durmuşa geçirmegiň meýilnamasy tassyklanyldy.

Türkmenistanyň bilim ulgamynda toplanylan baý tejribe onuň ösüşindäki batly gadamlaryny görkezmek bilen, bu ugurdaky indiki ädimleriň has-da ilerlemeginde, ýaşlara berilýän bilimiň we terbiýäniň döwrebap ösýän jemgyýetimiziň ähli talaplaryna doly laýyk getirilmeginde täze wezipeleri öňde goýýar. Şunuň bilen, ýurdumyzyň ýeten belent sepgitleri geljekki ösüşleriň berk binýady boljak ylymly-bilimli, zähmetsöýer, durmuşa hemmetaraplaýyn ukyply, Watana wepaly ýaş nesliň kemala gelmegini kepillendirýär.

Bu günki gün «Sanly ykdysadyýet», «Sanly bilim» adalgalary ykdysatçylar, bilermenler, alymlar, bilim işgärleri tarapyndan giňden ulanylýar. Munuň esasy sebäbini köp ýurtlaryň ylmy-tehniki ösüşiň gazananlaryny, hususan-da, sanly maglumatlary ykdysadyýete, ylym-bilim we beýleki ulgamlara ornaşdyrmagyň netijesinde uly öňegidişlikleri gazanmagy başarandyklary bilen düşündirip bolar. Sanly ulgam babatda döwlet maksatnamalary işlenip taýýarlanyp, olar yzygiderli durmuşa ornaşdyrylýar. Sanly ykdysadyýet, sanly bilim, sanly ylym ýurdumyzyň jemi içerki önüminde maglumat-kommunikasiýa tehnologiýalary ulgamynyň goşmaça ösüşini üpjün etmekde hem-de sanly aragatnaşyk babatda hyzmatdaşlygy ösdürmekde möhüm ähmiýete eýedir.

Sanly ulgam ýurdumyzda öňdebaryjy tehnologiýalaryň önümçilikde ulanmagyny çaltlandyrmakda, elektron resminamalar dolanyşygyna hem-de elektron şahsyýetnamalar ulgamyna geçmekde uly orun eýeleýär. Bilim ulgamynyň has-da döwrebaplaşdyrylmagy babatynda alnyp barylýan işler bilim bermegiň ähli basgançaklaryny ýokary hilli elektron bilim maglumatlary bilen üpjün etmäge, sanly serişdeleri giňden peýdalanyp, bilim edaralarynda berilýän bilimiň mazmunyny baýlaşdyrmaga we onuň hiliniň ýokarlandyrylmagyna hem-de okatmagyň usulyýetini kämilleşdirmäge gönükdirilendir. Bu bolsa, berilýän bilimiň dünýä derejesine laýyk bolmagyna özüniň oňyn täsirini ýetirýär. «Sanly bilim ulgamy portaly» Türkmenistanyň bilim ulgamynda aýratyn orun eýeleýär.

Isgender MUHYÝEW,
Türkmenistanyň Inžener-tehniki we ulag kommunikasiýalary institutynyň Demir ýol ulaglary fakultetiniň 2-nji ýyl talyby.

16a135604b3f75.jpeg
Ynsanperwerlik, haýyr-sahawatlylyk jemgyýetiň gymmatlyklardyr

Her bir ýurduň bagtyýarlygy, abadançylygy ösüp gelýän ýaş nesil hakdaky aladalardan gözbaş alýar. Şoňa görä-de, Garaşsyz Watanymyzda durmuş goraglylygyny üpjün etmek, maşgalany goldamak, enäniň we çaganyň saglygyny goramak, bu ugurlaryň kanunçylyk binýadyny pugtalandyrmak meselelerine uly ähmiýet berilýär.


16a134ec8b4f4d.jpeg
GDA giňişliginde medeni-ynsanperwer hyzmatdaşlygy

Mälim bolşy ýaly, ýakynda paýtagtymyzda möhüm halkara çäresi – Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň Hökümet Baştutanlarynyň Geňeşiniň mejlisi üstünlikli geçirildi. Türkmenistanyň Arkalaşykda başlyklyk etmeginiň Konsepsiýasyny amala aşyrmagyň çäginde guralan bu mejlis arkalaşyk we doganlyk ruhy bilen ynsanperwer gatnaşyklary ilerletmegiň, ykdysady hyzmatdaşlygy pugtalandyrmagyň ugrunda täze mümkinçilikleri döretdi.


16a134f4aead86.jpeg
Halkara gatnaşyklaryň ynsanperwer ugurlary

Garaşsyz, Hemişelik bitarap Türkmenistanyň daşary syýasaty Türkmenistanyň Konstitusiýasy, Türkmenistanyň konstitusion kanunlary, beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalary, halkara hukugynyň umumy ykrar edilen ýörelgeleri we kadalary, şeýle hem Türkmenistanyň gatnaşýan halkara şertnamalary we konwensiýalary esasynda amala aşyrylýar.


16a134316a8180.jpeg
Berkarar döwletimizde ynsanperwer ýörelgeleriniň dabaralanmasy

Gahryman Arkadagymyzyň beýik başlangyçlaryny mynasyp dowam etdirýän Arkadagly Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda adam hakda alada ýurdumyzda alnyp barylýan durmuş ugurly döwlet syýasatynyň baş ugrudyr. Munuň özi ähli ulgamlarda, ilkinji nobatda, halkyň bähbidine gönükdirilip amala aşyrylýan beýik işlerde, döwletli tutumlarda, Gahryman Arkadagymyzyň nusgalyk göreldesi bilen berk eýerilýän we jemgyýetimiziň agzybirligini has-da pugtalandyrýan ynsanperwer ýörelgelerde aýdyň ýüze çykýar.


16a1357490feea.jpeg
ARASSAÇYLYK – SAGDYNLYGYŇ SAKASY

Biziň jan-saglygymyz iýýän zatlarymyza we olaryň hiline baglydyr. Eziz Diýarymyzyň ajaýyp tebigaty, baý ösümlik dünýäsi bar. Tebigatyň goralmagy, arassalygy we gözelligi barada biziň ata-babalarymyz  müňýyllyklaryň dowamynda alada edip gelipdirler. Muňa pederlerimiziň ýer-toprak  hakynda  aýdan atalar sözleri-de, tebigaty baýlaşdyrmak, gözelleşdirmek barada geçiren çäreleri-de aýdyň mysal bolup biler.

Bash surat - 2022.jpg
HORMATLY PREZIDENTIMIZ SERDAR BERDIMUHAMEDOW:

– Häzirki döwürde Garaşsyz Türkmenistan öz ösüşiniň täze tapgyryna gadam basdy. Bu döwür «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy» diýlip atlandyryldy. Ösüşiň şu täze döwründe biz öz öňümizde has belent maksatlary goýduk.