Günde 8 sagatdan köp ýatmak adamyň saglygyna nähili täsir edýär?
25-04-23
Gözlegler köp ukynyň howply keselleriň döremek howpuny ýokarlandyrýandygyny görkezdi. Gaty köp uky hroniki ukusyzlyk ýaly howplydyr.
Irlandiýaly alymlaryň “Neurology” žurnalynda çap edilen soňky gözlegleriniň netijesi, bir gijede dokuz sagatdan gowrak uklaýan adamlaryň insult töwekgelçiliginiň ýokarlanýandygyny görkezdi. Bu gözleglere ýolbaşçylyk eden alym Kristin Makkarti: "Biziň gözlegimiz, insultyň öňüni almakda uky problemalarynyň üns merkezinde bolmalydygyny görkezýär" -diýdi.
Bu gözlegiň dowamynda Galweý uniwersitetiniň alymlary 4,496 adamyň maglumatlaryny seljerdiler, olaryň ýarysyna golaýy insult bolupdy.
Artykmaç ukynyň insult töwekgelçiligini näme üçin ýokarlandyrýandygy entek belli däl, ýöne gözlegçiler munuň sebäpleriniň gatnaşyjylaryň beýleki ýaşaýyş durmuşy we saglyk aýratynlyklary - ganazlyk, depressiýa, fiziki hereketsizlik we başgalar bilen baglanyşykly bolup biljekdigini çaklaýarlar. Şeýle hem, “Healthline” -iň habaryna görä, yzygiderli ýeterlik uky almak semizlik, süýji keseli we ýürek keselleri ýaly beýleki meseleler bilen baglanyşyklydyr.
Gyzykly tarapy, ukynyň ýetmezçiligi insult töwekgelçiliginiň ýokarlanmagy bilen baglanyşyklydyr (barlagda insult toparyndaky 162 adam bäş sagatdan az ýatdy) we gipertoniýa ýaly birnäçe şertler bilen baglanyşykly.
Alymlar ululara günde 7-8 sagat uklamagy maslahat berýärler, bu bolsa ukynyň kadada we ukusyzlygyň öňüni almaga kömek edýär.
Taýýarlan Maýsa RÖWŞENOWA,
Türkmen oba hojalyk institutynyň talyby.
Ynsanperwerlik, haýyr-sahawatlylyk jemgyýetiň gymmatlyklardyr
Her bir ýurduň bagtyýarlygy, abadançylygy ösüp gelýän ýaş nesil hakdaky aladalardan gözbaş alýar. Şoňa görä-de, Garaşsyz Watanymyzda durmuş goraglylygyny üpjün etmek, maşgalany goldamak, enäniň we çaganyň saglygyny goramak, bu ugurlaryň kanunçylyk binýadyny pugtalandyrmak meselelerine uly ähmiýet berilýär.
GDA giňişliginde medeni-ynsanperwer hyzmatdaşlygy
Mälim bolşy ýaly, ýakynda paýtagtymyzda möhüm halkara çäresi – Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň Hökümet Baştutanlarynyň Geňeşiniň mejlisi üstünlikli geçirildi. Türkmenistanyň Arkalaşykda başlyklyk etmeginiň Konsepsiýasyny amala aşyrmagyň çäginde guralan bu mejlis arkalaşyk we doganlyk ruhy bilen ynsanperwer gatnaşyklary ilerletmegiň, ykdysady hyzmatdaşlygy pugtalandyrmagyň ugrunda täze mümkinçilikleri döretdi.
Halkara gatnaşyklaryň ynsanperwer ugurlary
Garaşsyz, Hemişelik bitarap Türkmenistanyň daşary syýasaty Türkmenistanyň Konstitusiýasy, Türkmenistanyň konstitusion kanunlary, beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalary, halkara hukugynyň umumy ykrar edilen ýörelgeleri we kadalary, şeýle hem Türkmenistanyň gatnaşýan halkara şertnamalary we konwensiýalary esasynda amala aşyrylýar.
Berkarar döwletimizde ynsanperwer ýörelgeleriniň dabaralanmasy
Gahryman Arkadagymyzyň beýik başlangyçlaryny mynasyp dowam etdirýän Arkadagly Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda adam hakda alada ýurdumyzda alnyp barylýan durmuş ugurly döwlet syýasatynyň baş ugrudyr. Munuň özi ähli ulgamlarda, ilkinji nobatda, halkyň bähbidine gönükdirilip amala aşyrylýan beýik işlerde, döwletli tutumlarda, Gahryman Arkadagymyzyň nusgalyk göreldesi bilen berk eýerilýän we jemgyýetimiziň agzybirligini has-da pugtalandyrýan ynsanperwer ýörelgelerde aýdyň ýüze çykýar.
ARASSAÇYLYK – SAGDYNLYGYŇ SAKASY
Biziň jan-saglygymyz iýýän zatlarymyza we olaryň hiline baglydyr. Eziz Diýarymyzyň ajaýyp tebigaty, baý ösümlik dünýäsi bar. Tebigatyň goralmagy, arassalygy we gözelligi barada biziň ata-babalarymyz müňýyllyklaryň dowamynda alada edip gelipdirler. Muňa pederlerimiziň ýer-toprak hakynda aýdan atalar sözleri-de, tebigaty baýlaşdyrmak, gözelleşdirmek barada geçiren çäreleri-de aýdyň mysal bolup biler.
HORMATLY PREZIDENTIMIZ SERDAR BERDIMUHAMEDOW:
– Häzirki döwürde Garaşsyz Türkmenistan öz ösüşiniň täze tapgyryna gadam basdy. Bu döwür «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy» diýlip atlandyryldy. Ösüşiň şu täze döwründe biz öz öňümizde has belent maksatlary goýduk.