Günebakar çigidi: haýsy ýagdaýlarda ony iýmäge rugsat berilmeýär?
07-04-23
Bu çigit tagamly we garşy durmak kyn. Köpüsi telewizoryň gapdalynda ýa-da dostlary bilen skameýkada otyrka olary iýmegi halaýarlar. Günebakar çigidi hemmeler üçin peýdalymy? Olary iýmek gadagan adamlar barmy?" Aşgazan-içege ulgamynyň dowamly kesellerinden ejir çekýänler, şeýle hem diş saglygy bilen gyzyklanýanlar üçin arassalanmadyk çigitleriň sarp edilmegini çäklendirmek zerur.
Çigitleri yzygiderli kabul etmek kaloriýasy gaty ýokary bolany üçin horlanmagy kynlaşdyrýar. Elbetde, olara allergiýasy bolanlar sarp etmekden aýyrylmalydyrlar. Çigitleri iýmegiň peýdasy barmy? Şübhesiz, hawa. Sebäbi olarda öýjükleriň alyş-çalşyna oňyn täsir edýän antioksidantlar bar. Ýene-de olarda B, A, E we D witaminleri, şeýle hem kaliý, sink, selen, fosfor, demir we mis ýaly beden üçin zerur elementler bar.
Günebakar çigitleri içegäniň hereketini gowulandyrýan süýüme baýdyr. Şeýle-de bolsa, kadany berjaý etmeli we çig çigutleri duzsyz iýmeli. Çigitler iýmekden kimler doly saklanmaly? Artykmaç agram bilen göreşýänler Günebakar çigidi ýokary kalorili önümdir. 100 gram çig tohumda takmynan 600 kkal, gowrulan tohumda bolsa 700 kkal bar. Olary siñdirmek üçin bir sagat ýüzmeli ýa-da azyndan 10 km ýöremeli. Ýeri gelende aýtsak, çigitler gaty işdäaçar, şonuň üçin hakykatdanam olaryň yzygiderli iýmek islärsiňiz.
Peýdaly maddalar bişmedik tohumlarda bolýar, ýöne köp adam olary gowrulan iýmegi makul bilýär. Bişirilende, öýjükleriň wagtyndan öň garramagyna sebäp bolýan glikasiýa önümleri emele gelýär. Bişirmek tohumlara duz we tagam güýçlendiriji goşýar, bu deriniň suwsuzlanmagyna getirýär. Diş saglygy barada alada edýänler, çigitleri yzygiderli dişleseňiz, dişleriň arasynda boşluklar peýda bolar. Yzygiderli mehaniki täsir diňe bir emeliň zeperlenmegine däl, eýsem dişiň doly näsazlygyna hem sebäp bolýar. Aşgazan-içege ulgamyndaky näsaglar çigitdäki süýüminlerden gelip çykýar şonuň üçin aşgazan-içege keselleriniň agyrlaşan ýagdaýynda olary iýmezlik has gowudyr.
Mundan başga-da, öt ýollarynyň we bagryň kesellerinden ejir çekýän hassalar olary iýmit düzüminden çykarmalydyrlar. Sebäbi düzüminde köp ýag bar. Şeýle hem gastrit we aşgazan ýarasy bolan näsaglar üçin kontrendikasiýa bar.Az mukdarda çig arassalanan tohum iýmek bedeni witaminler we minerallar bilen üpjün edýär. Ýöne hemme zat ortaça gowy. Halaýan önümiňizden doly ýüz öwürmek hökman däl, ony dogry iýmeklik has möhümdir.
Taýýarlan Süleýman SAPAROW,
Türkmenistanyň Inžener-tehniki we ulag kommunikasiýalary institutynyň 2-nji ýyl talyby.
Ynsanperwerlik, haýyr-sahawatlylyk jemgyýetiň gymmatlyklardyr
Her bir ýurduň bagtyýarlygy, abadançylygy ösüp gelýän ýaş nesil hakdaky aladalardan gözbaş alýar. Şoňa görä-de, Garaşsyz Watanymyzda durmuş goraglylygyny üpjün etmek, maşgalany goldamak, enäniň we çaganyň saglygyny goramak, bu ugurlaryň kanunçylyk binýadyny pugtalandyrmak meselelerine uly ähmiýet berilýär.
GDA giňişliginde medeni-ynsanperwer hyzmatdaşlygy
Mälim bolşy ýaly, ýakynda paýtagtymyzda möhüm halkara çäresi – Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň Hökümet Baştutanlarynyň Geňeşiniň mejlisi üstünlikli geçirildi. Türkmenistanyň Arkalaşykda başlyklyk etmeginiň Konsepsiýasyny amala aşyrmagyň çäginde guralan bu mejlis arkalaşyk we doganlyk ruhy bilen ynsanperwer gatnaşyklary ilerletmegiň, ykdysady hyzmatdaşlygy pugtalandyrmagyň ugrunda täze mümkinçilikleri döretdi.
Halkara gatnaşyklaryň ynsanperwer ugurlary
Garaşsyz, Hemişelik bitarap Türkmenistanyň daşary syýasaty Türkmenistanyň Konstitusiýasy, Türkmenistanyň konstitusion kanunlary, beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalary, halkara hukugynyň umumy ykrar edilen ýörelgeleri we kadalary, şeýle hem Türkmenistanyň gatnaşýan halkara şertnamalary we konwensiýalary esasynda amala aşyrylýar.
Berkarar döwletimizde ynsanperwer ýörelgeleriniň dabaralanmasy
Gahryman Arkadagymyzyň beýik başlangyçlaryny mynasyp dowam etdirýän Arkadagly Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda adam hakda alada ýurdumyzda alnyp barylýan durmuş ugurly döwlet syýasatynyň baş ugrudyr. Munuň özi ähli ulgamlarda, ilkinji nobatda, halkyň bähbidine gönükdirilip amala aşyrylýan beýik işlerde, döwletli tutumlarda, Gahryman Arkadagymyzyň nusgalyk göreldesi bilen berk eýerilýän we jemgyýetimiziň agzybirligini has-da pugtalandyrýan ynsanperwer ýörelgelerde aýdyň ýüze çykýar.
ARASSAÇYLYK – SAGDYNLYGYŇ SAKASY
Biziň jan-saglygymyz iýýän zatlarymyza we olaryň hiline baglydyr. Eziz Diýarymyzyň ajaýyp tebigaty, baý ösümlik dünýäsi bar. Tebigatyň goralmagy, arassalygy we gözelligi barada biziň ata-babalarymyz müňýyllyklaryň dowamynda alada edip gelipdirler. Muňa pederlerimiziň ýer-toprak hakynda aýdan atalar sözleri-de, tebigaty baýlaşdyrmak, gözelleşdirmek barada geçiren çäreleri-de aýdyň mysal bolup biler.
HORMATLY PREZIDENTIMIZ SERDAR BERDIMUHAMEDOW:
– Häzirki döwürde Garaşsyz Türkmenistan öz ösüşiniň täze tapgyryna gadam basdy. Bu döwür «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy» diýlip atlandyryldy. Ösüşiň şu täze döwründe biz öz öňümizde has belent maksatlary goýduk.