Günebakar çigidi: haýsy ýagdaýlarda ony iýmäge rugsat berilmeýär?
07-04-23
Bu çigit tagamly we garşy durmak kyn. Köpüsi telewizoryň gapdalynda ýa-da dostlary bilen skameýkada otyrka olary iýmegi halaýarlar. Günebakar çigidi hemmeler üçin peýdalymy? Olary iýmek gadagan adamlar barmy?" Aşgazan-içege ulgamynyň dowamly kesellerinden ejir çekýänler, şeýle hem diş saglygy bilen gyzyklanýanlar üçin arassalanmadyk çigitleriň sarp edilmegini çäklendirmek zerur.
Çigitleri yzygiderli kabul etmek kaloriýasy gaty ýokary bolany üçin horlanmagy kynlaşdyrýar. Elbetde, olara allergiýasy bolanlar sarp etmekden aýyrylmalydyrlar. Çigitleri iýmegiň peýdasy barmy? Şübhesiz, hawa. Sebäbi olarda öýjükleriň alyş-çalşyna oňyn täsir edýän antioksidantlar bar. Ýene-de olarda B, A, E we D witaminleri, şeýle hem kaliý, sink, selen, fosfor, demir we mis ýaly beden üçin zerur elementler bar.
Günebakar çigitleri içegäniň hereketini gowulandyrýan süýüme baýdyr. Şeýle-de bolsa, kadany berjaý etmeli we çig çigutleri duzsyz iýmeli. Çigitler iýmekden kimler doly saklanmaly? Artykmaç agram bilen göreşýänler Günebakar çigidi ýokary kalorili önümdir. 100 gram çig tohumda takmynan 600 kkal, gowrulan tohumda bolsa 700 kkal bar. Olary siñdirmek üçin bir sagat ýüzmeli ýa-da azyndan 10 km ýöremeli. Ýeri gelende aýtsak, çigitler gaty işdäaçar, şonuň üçin hakykatdanam olaryň yzygiderli iýmek islärsiňiz.
Peýdaly maddalar bişmedik tohumlarda bolýar, ýöne köp adam olary gowrulan iýmegi makul bilýär. Bişirilende, öýjükleriň wagtyndan öň garramagyna sebäp bolýan glikasiýa önümleri emele gelýär. Bişirmek tohumlara duz we tagam güýçlendiriji goşýar, bu deriniň suwsuzlanmagyna getirýär. Diş saglygy barada alada edýänler, çigitleri yzygiderli dişleseňiz, dişleriň arasynda boşluklar peýda bolar. Yzygiderli mehaniki täsir diňe bir emeliň zeperlenmegine däl, eýsem dişiň doly näsazlygyna hem sebäp bolýar. Aşgazan-içege ulgamyndaky näsaglar çigitdäki süýüminlerden gelip çykýar şonuň üçin aşgazan-içege keselleriniň agyrlaşan ýagdaýynda olary iýmezlik has gowudyr.
Mundan başga-da, öt ýollarynyň we bagryň kesellerinden ejir çekýän hassalar olary iýmit düzüminden çykarmalydyrlar. Sebäbi düzüminde köp ýag bar. Şeýle hem gastrit we aşgazan ýarasy bolan näsaglar üçin kontrendikasiýa bar.Az mukdarda çig arassalanan tohum iýmek bedeni witaminler we minerallar bilen üpjün edýär. Ýöne hemme zat ortaça gowy. Halaýan önümiňizden doly ýüz öwürmek hökman däl, ony dogry iýmeklik has möhümdir.
Taýýarlan Süleýman SAPAROW,
Türkmenistanyň Inžener-tehniki we ulag kommunikasiýalary institutynyň 2-nji ýyl talyby.
Garaşsyzlyk – buýsanjymyz
Ata Watanymyz Türkmenistanyň şanly taryhyna altyn harplar bilen ýazyljak beýik bayramçylygyň - mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 35 ýyllyk toýunyň öňýanynda ýurdumyz hakyky baýramçylyk şatlygyna beslenýär. Ýyl geçdikçe şan-şöhraty dünýä ýaýylýan berkarar döwletimizde asuda halkymyzyň bagtyýar durmuşy, döredijilikli zähmeti we geljege bolan synmaz ynamy her bir adamyň kalbynda buýsanç duýgularyny oýarýar.
HALKARA BAŞLANGYÇLAR ROWAÇLYGA ÝOL ALÝAR
Mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 35 ýyllyk baýramynyň toýlanýan ýylynda ýurdumyza gelip gowşan hoş habar - Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 80-nji sessiýasynyň 106-njy plenar mejlisinde Türkmenistanyň başlangyjy bilen “2028-nji ýyl - Halkara hukuk ýyly” atly Kararnamanyň biragyzdan kabul edilmegi Bitarap döwletimiziň umumadamzat bähbitli halkara başlangyçlaryny öňe sürýän döwlet hökmünde dünýäde ykrar edilýändigine şaýatlyk edýär.
GARAŞSYZLYK - KALBYMYZYŇ AÝDYMY
Eziz Watanymyz Türkmenistan baky Bitaraplygyň, bagtyýarlygyň we beýik ösüşleriň mekany hökmünde şanly seneleriň, taryhy wakalaryň röwşen nuruna beslenip, täze belentliklere tarap ynamly öňe barýar. Halkymyzyň milli buýsanjy, asudalygynyň hem-de berkararlygynyň synmaz binasy bolan mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 35 ýyllyk şanly toýuny garşylamaga ýurdumyzyň ähli künjeginde uludan taýýarlyk görülýär.
GARAŞSYZLYK – KÖŇÜLLERIŇ BUÝSANJY
Häzirki ajaýyp döwrümizde bilim özgertmeleri üstünlikli durmuşa geçirilýär. Gahryman Arkadagymyzyň beýik başlangyçlary Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň baştutanlygynda dowam edýär, beýik işler halkymyzy buýsandyrýar. Ylym-bilimde döredilýän giň mümkinçilikler, täze bilim ojaklary bilim işgärlerini has-da döredijilikli işlemäge ruhlandyrýar.
BAGTYÝAR GELJEGE YNAMLY GADAM
Garaşsyzlyk ýyllary içinde Türkmenistan dünýä kartasynda özüniň parahatçylyk söýüji daşary syýasaty, güýçli ykdysadyýeti we berk jemgyýetçilik agzybirligi bilen tanalýan kuwwatly döwlete öwrüldi. Mukaddes Garaşsyzlygyň 35 ýyllyk dabaraly baýramyna barýan ýolumyz - bu beýik gurluşyklaryň, ylym-bilimiň ösüşiniň, jemgyýetçilik-syýasy özgerişleriň taryhydyr.
HORMATLY PREZIDENTIMIZ SERDAR BERDIMUHAMEDOW:
– Häzirki döwürde Garaşsyz Türkmenistan öz ösüşiniň täze tapgyryna gadam basdy. Bu döwür «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy» diýlip atlandyryldy. Ösüşiň şu täze döwründe biz öz öňümizde has belent maksatlary goýduk.