Bir çaý çemçesi zeýtun ýagy ýüregiň saglygyna nähili täsir edýär?
01-04-23
Zeýtun ýagynyň peýdalary barada köp adam bilýär. Alymlar zeýtun ýagynyň we beýleki ösümlik ýaglaryna görä ýürek üçin pikir edişimizden has peýdalydygyny aýdýarlar.
Zeýtun ýagynyň peýdalary.
Täze gözlegler zeýtun ýagynyň iýmite goşulmagynyň ýürek-damar ulgamynyň ýagdaýyny ep-esli gowulaşdyrýandygyny tassyklady.Zeýtun ýagy Ortaýer deňziniň iýmitiniň möhüm düzüm bölegidir. Ortaýer deňziniň dietasy köpden bäri iň sagdyn çäre hasaplanýar. Berhiziň esasy düzüm bölegi bolan zeýtun ýagynyň ýürek saglygyny nädip gowulaşdyryp biljekdigini aýdyp geçeliñ. Gözleg zeýtun ýagy barada näme diýýär? Hünärmenleriň ösümlik ýaglarynyň peýdalary we täsiri barada berk ylmy subutnamalary bar we kardiometabolik saglyk hünärmenleri 1990-njy ýyllara degişli maglumatlaryň seljermesini berdiler. Günde diňe bir çaý çemçesi zeýtun ýagyny iýmek ýürek-damar keselleriniň töwekgelçiligini 15 göterim, insulty 21 göterim azalýandygyny anykladylar.
Zeýtun ýagy barada näme bilmeli?
Zeýtun ýagynyň saglyga peýdasy belli. Hususan-da, kardiologlar zeýtun ýagynyň berhizdäki ähmiýetini we peýdalaryny, ony ýeterlik mukdarda sarp etmegiň zerurdygyny nygtaýarlar. Zeýtun ýagy bedende çişmegi azaldýar we holesteriniň derejesini kadalaşdyrýar. Gan damarlary we ýürek saglygy sagdyn ýag kislotalary bilen gönüden-göni baglanyşyklydyr. Çalt nahar (çipler we fransuz kartoşkalary), margarin we maýonez ýaly ýagly iýmitler zeýtun ýagyna garanyňda ýürek saglygy üçin az peýdalydyr. Bu önümler asla peýdaly däl. Ýürek saglygy fiziki işjeňligi, deňagramly iýmitlenmegi we iň gowusy lukman bilen yzygiderli barlaglary öz içine alýar. Iýmitiň peýdalary diňe zeýtun ýagyna bagly däldir. Bir komponente ünsi jemlemek, iýmit üýtgemeleriniň bize getirip biljek peýdalaryny sypdyrýar.
Ýönekeý söz bilen aýdanyňda, diňe ýaglara bil baglamak size hiç hili peýdaly degmez, ýöne bu ýagdaýda gök önümleri iýiň we köp uklamaň. Ýüregiň saglygyny gowulandyrmak üçin iýmiti üýtgetmek isleýän her bir adam, deňziñ iýmitini öz islegine görä kabul edip biler.
Taýýarlan Gülnara BABANIÝAZOWA,
Türkmen oba hojalyk institutynyň 2-nji ýyl talyby.
Bilimleriň we bilimlileriň Watany
Ýurdumyzyň baş şäheriniň keşbi düýpgöter özgerip, sazlaşygyň we gözelligiň beýanyna öwrüldi. Şanly wakalardan doly we döredijilikli täze durmuşy başdan geçirýän eziz Diýarymyz döwrebap derejede ösen ylym-bilim merkezidir. Ak mermerli paýtagtymyzda, ýurdumyzyň beýleki şäherleridir etraplarynda öňdebaryjy tehnologiýalar bilen üpjün edilen täze döwrebap mekdepler, çagalar baglary, döredijilik merkezleri gurulýar. Olarda okamak hem-de bilimiňi artdyrmak üçin ähli şertler döredilendir.
Halk Maslahaty: demokratiýa, döwletlilik, jebislik
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Türken halkynyň Milli Lidei Gahryman Arkadagymyzyň döwlet gurluşyny kämilleşdirmek, halkyň ýaşaýyş derejesini ýokarlandyrmak, ykdysady kuwwaty artdyrmak boýunça öňe sürýän başlangyçlary häzirki wagtda hormatly Prezidentimiz, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň baştutanlygynda üstünlikli dowam etdirilýär. Milli gymmatlyklara, asylly ýörelgelere uly üns berilýär we olar döwrebap derejede ösdürilýär.
Milli demokratiýanyň dabaralanmasy
Gahryman Arkadagymyzyň we Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan durnukly ösdürmäge, ilatyň ýaşaýyş-durmuş derejesini ýokarlandyrmaga gönükdirilen giň gerimli özgertmeler amala aşyrylýar. Ýurdy hemmetaraplaýyn özgertmekde, jemgyýeti jebisleşdirmekde Halk Maslahatynyň ähmiýeti uludyr.
Merkezi kazyýet lukmançylygynyň belent sepgitleri
Türkmenistanyň saglygy goraýyş ulgamynda amala aşyrylýan giň gerimli özgertmeleriň netijesinde kazyýet lukmançylygy gullugy hem täze ösüş ýoluna düşdi. 2016-njy ýylyň 21-nji iýulynda açylan Morfologiýa merkeziniň Merkezi kazyýet lukmançylygy edarasy geçen on ýylyň dowamynda özüni ýokary derejeli ylmy-amaly merkez hökmünde tanatdy.
TÄZE TEJRIBE – KÄMILLIGE ÝOL
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe peder ýoluny mynasyp dowam edýän Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda ýurdumyzyň bilim binýadyny ýokarlandyrmak ugrunda ägirt uly işler durmuşa geçirilýär. Häzirki wagtda ýurdumyzda talyplaryň bilim almagy diňe nazaryýet bilen çäklenmän, eýsem, olary amaly tejribe ýoluna ugrukdyrmak zerur bolup durýar.
HORMATLY PREZIDENTIMIZ SERDAR BERDIMUHAMEDOW:
– Häzirki döwürde Garaşsyz Türkmenistan öz ösüşiniň täze tapgyryna gadam basdy. Bu döwür «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy» diýlip atlandyryldy. Ösüşiň şu täze döwründe biz öz öňümizde has belent maksatlary goýduk.