Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygynyň çuňňur filosofik, dünýägaraýyş jähti bar, ol türkmen halkynyň asyrlarboýy dowam edýän milli däpleri, pikir ýörediş aýratynlyklary bilen sazlaşykly baglanyşyklydyr. Açyklyk, myhmansöýerlik, parahat söýüjilik, hoşniýetli goňşuçylyk, ynsanperwerlik, özara düşünişmäge çalyşmak, oňşuklylyk türkmen halkyna mahsus bolan sypatlardyr. 

Asyrlaryň dowamynda ata-babalarymyz tarapyndan “Kyýamat güni goňşudan”, “Öý almankaň – goňşy al”, “Donumyň syny goňşymyňky”, “Goňşy aşy – dişe däri”, “Goňşy aşy – göwün hoşy”, “Goňşy goňşudan giç ýatyp, ir turmany öwrener”, “Goňşy goňşudan görk alar”, “Goňşy goňşyň hem görki, hem örki” – ýaly onlarça nakyllar döredilipdir. Bu  pähimleriň düýp özeni pederlerimiziň ynsanperwerlik ýörelgesinden gözbaş alýar.

Halkymyzyň milli aň-düşünjesine milletparazlygyň ýatlygyny, açyk göwünliligiň, parahatsöýüjiligiň, başga milletleriň diline, dinine, medeniýetine hormatyň uludygy belli hakykatdyr.

Bilşimiz ýaly, türkmenleriň “töwellaçylyk” diýilýän  däbi bardyr. Ata – babalarymyz adamlaryň agzybir gatnaşykda bolmagy üçin köp tagallalar edipdirler. Eger-de bir saý-sebäp bilen ara tow düşäýse, onda obanyň sylanýan ýaşululary töwella edip, ol meseläni parahatçylykly ýol bilen çözmegi başarypdyrlar.

Şükür bagşynyň urşa, gan döküşiklige ýol bermezlik maksady bilen Eýrana dutarly gitmegi türkmen töwellaçylygynyň we parahat söýüjiliginiň aýdyň  mysalydyr.

Gündogaryň beýik söz ussady, aryf-akyldar Magtymguly Pyragynyň öwüt–ündewe ýugrulan setirleri hem halk hakydasynyň ynsanperwerlige esaslanýan jümmüşinden gözbaş alyp gaýdýar. Beýik akyldaryň:

Ýagşy gylyk duşmanyňy dost eder,
Gylygyň bet bolsa, işiň jeň bolar.

Ýa-da:

Duşmanyň hem düşer bolsa goluňa,
Owal başda bir mürrewet gerekdir

– diýen setirleri munuň aýdyň güwänamasydyr.

Eždat-pederlerimiziň ynsanperwerlik ýörelgeleri ähli döwür üçin durmuş kadasyna öwrülipdir. Nesilbaşymyz Oguz han Türkmeniň nesil ulgamlary, Gorkut atanyň, Görogly begiň şire deňän ýigitleri, Döwletmämmet Azadynyň milletiň akyl–paýhasy saýan ýaşululary, “Yşk mülküniň şasy” Mollanepesiň Aýa meňzeden gelin – gyzlary, halkymyzyň perişdä deňäp gelen çagalary bu ýol-ýörelgelerden ugur alypdyrlar. Şeýlelikde, bu ýörelgeler dowamata ýar bolup, biziň şu günlerimize gelip ýetipdir. Bagtyýarlyga beslenýän döwrümizde Gahryman Arkadagymyzyň we Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň başda durmagynda halkymyzyň bu ynsanperwerlik, dost-doganlyk ýörelgeleri rowaçlyklara eýe bolýar.

Leýli HALMYRADOWA,
Beki Seýtäkow adyndaky Mugallymçylyk mekdebiniň 2-nji ýyl talyby.