Arkadagly Serdarymyzyň baştutanlygynda ýurdumyzyň kuwwatyny artdyrmak, jemgyýetiň agzybirligini gazanyp, sazlaşykly durmuşy üpjün etmek ugrunda durmuşa geçirilýän işlere ýaşlary ugrukdyrmak, olaryň Watan berkararlygynyň, il-günüň abadançylygynyň, durnukly ösüşiň dowamat-dowam bolmagyna gönükdirilen täze başlangyçlary amala aşyrmaga gatnaşmaklaryny gazanmak ilkinji wezipedir. Watan, ýaşlar, geljek baradaky oňyn düşünjeler we garaýyşlar 2023-nji ýylyň şygarynyň düýp mazmunyny düzýär. Bu ýyly döredijilikli işler, zähmet üstünlikleri bilen şöhratlandyrmak, ählimiziň, ilkinji nobatda, bagtyýar ýaşlaryň mukaddes borjudyr.

Türkmenistanda milli bilim ulgamyny hem-de ýokary okuw mekdep ylmyny ösdürmek we dünýä derejesine çykarmak üçin ägirt uly işler durmuşa geçirilýär. Bilim ulgamyny kämilleşdirmek maksady bilen, ýurdumyzda birnäçe kanunlar kabul edilip, şolaryň esasynda ençeme maksatnamalar herekete girizildi. Şolaryň hatarynda “Türkmenistanda sanly bilim ulgamyny ösdürmegiň Konsepsiýasy” hem bar. Şeýlelikde, ýurdumyzyň ähli künjeklerinde bilim bermegiň netijeliligini we hilini ýokarlandyrmak maksady bilen, bilim ojaklarynyň ählisi kompýuter tehnologiýalary we multimedia enjamlary bilen üpjün edilýär.

Ýurdumyzyň ylym-bilim ojaklary bilim maksatnamalaryny ýerine ýetirmäge, dünýäniň esasy ylym-bilim merkezleri bilen innowasion-tehnologik gatnaşyklary has-da işjeňleşdirmäge täze badalga aldy. Mundan başga-da, ata  Watanymyzyň bilim edaralarynda daşary ýurt dillerini okatmagyň kämilleşdirilmegine aýratyn üns berilýär. Şeýle-de, ýurdumyzda her ýyl Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi Geňeşi Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasy bilen bilelikde ýaş alymlaryň arasynda ylmy işler boýunça bäsleşik yglan edilýär.

Bäsleşige hödürlenilýän ylmy işler nanotehnologiýalara, himiki tehnologiýalara, täze materiallary öwrenmäge we energetika, biotehnologiýa, molekulýar biologiýa, oba hojalygyna, ekologiýa we genetika, häzirki zaman lukmançylyk we derman serişdelerini öndürmek tehnologiýalary, maglumat we aragatnaşyk ulgamlary, kompýuter tehnologiýalary, ynsanperwer ylymlary ýaly innowasion ugurlara degişlidir.

Munuň özi ýaşlaryň täzeçe pikirlenmegini, ylmy-barlag işleri bilen içgin meşgullanmagyny talap edýär. Bu işler oba hojalyk ylmynyň dürli ekinleriň ýokary hasylly görnüşlerini köpeltmek, ýerleriň şorlaşmagyny azaltmak we hasyllylygy ýokarlandyrmagyň täze biologik usullaryny ornaşdyrmak, suwy tygşytlamak we aýawly çemeleşmek, pagta tohumyny ekişe taýýarlamagyň biologik usullaryny işläp düzmek, şor toprakda miweli baglary ösdürip ýetişdirmek, ekin suwlaryny ölçemek we sazlamak üçin tehniki serişdeleri döretmek ýaly işleri öz içine alýar.

S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetiniň alymlary we hünärmenleri okuw-tejribe hojalygynda maldarçylyk, guşçulyk ugruna degişli ylmy-barlag işleri hut şu ugurlar boýunça ýöriteleşendir. Ýerleriň melioratiw ýagdaýyny ylmy esasda gowulandyrmakda «Altyn asyr» Türkmen kölüniň ähmiýeti örän uludyr. Uniwersitetiň talyplary bu ugurda dürli ylmy işleri alyp barýarlar. Geljekde kölüň töwereginde ekerançylyk üçin ýaramly ýerler emele geler we bu ýagdaý haýwanat dünýäsiniň köpdürlüligini gorap saklamaga, maldarçylyk pudagyny ösdürmäge mümkinçilik berer. Şor suwlaryň medeni zolakdan çykarylmagy gowaçanyň, bugdaýyň, şalynyň, gant şugundyrynyň we beýleki oba hojalyk ekinleriniň hasyllylygynyň artmagyna hem-de önümleriň ekologik taýdan arassa bolmagyna şert döreder. Şor suw akabalarynyň işläp başlamagy bilen suwaryş suwlarynyň netijeliligi has-da artar.

Türkmenistanda oba hojalyk toplumy üçin daşary döwletlerden döwrebap, kämil tehnikalar we gurallar satyn alynýar. Olar alymlar we hünärmenlerimiz tarapyndan synagdan geçirilýär. Bu babatda uniwersitetimizde «John Deere», «Case», «Class», «Caterpillar» kompaniýalarynyň okuw merkezleriniň açylmagy talyplara olaryň kämil tehnikalaryny düýpli öwrenmäge we önümçilikde ulanmaga mümkinçilik berýär.

Ylmy-barlag işleriniň netijeliligini ýokarlandyrmak boýunça uniwersitetde tejribeli mugallymlaryň we talyp ýaşlaryň gatnaşmagynda oba hojalygynyň ileri tutulýan ugurlary boýunça ylmy-barlag işlerine giň gerim berildi. Olaryň hatarynda gowaçanyň ir ýetişýän bol hasylly, süýüminiň çykymy we hili ýokary, kesellere durnukly, güýzlük bugdaýyň howanyň amatsyz şertlerine çydamly, ýokary hasylly ýerli görnüşlerini döretmek bilen baglanyşykly işler bar. Uniwersitetde talyp ýaşlarda ylmy-barlag işlerine höwes döretmek maksady bilen, Ýaş alymlaryň geňeşi hem döredildi.

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe hormatly Prezidentimiz ýaşlaryň ylym-bilim bilen meşgullanmagy üçin giň mümkinçilikleri döredip berýär. Ýaşlaryň ylyma giňden çekilmegine, okuw we önümçilik işleriniň özara utgaşyklylykda alnyp barylmagyna aýratyn üns berilýär. Şoňa görä, döwlet Baştutanymyzyň talyp ýaşlaryň taýýarlaýan ylmy işlerini, innowasiýalaryny we oýlap tapyşlaryny önümçilige ornaşdyrmak boýunça zerur çäreleri görmeklige, ýokary okuw mekdebiň işini döwrüň talabyna laýyklykda ösdürmeklige uly ähmiýet berýär.  Munuň özi şeýle möhüm wezipeleri durmuşa geçirmekde alnyp barylýan düýpli işleriň çuňňur ylmy esasda amala aşyrylmagyna oňaýly täsir eder.

Biziň ýurdumyzda Gahryman Arkadagymyzyň göreldesine eýerip, Watana hyzmat etmegi ömrüniň manysyna deňeýän ýaşlaryň täze nesli kemala gelýär. Eziz Diýarymyzyň beýik geljeginiň, halkymyzyň bagtyýarlygynyň bähbidine has-da yhlasly okamak, öwrenmek, döretmek ýaşlaryň baş maksady, mizemez ýol-ýörelgesidir.

 Hakberdi NURYÝEW,
  S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetiniň mugallymy.