Horlanmak boýunça hünärmenler köplenç açlygy iýmit däl-de, içgi bilen basmagy maslahat berýärler. Emma halaýan içgilerimiziň köpüsini boş garnyň üstünde içmeli däl. Bedene çynlakaý zyýan berip bilerler. Käbir iýmitleriň bedene ýetirýän täsiri hakda köplenç pikir edýäris, ýöne içgiler barada aýdylanda bolsa, birneme biperwaý bolýarys. Bir käse çaý ýa-da bir stakan şire näme zyýan berip biler? Adaty içgi boş aşgazanda kabul edilende oňaýsyzlyga sebäp bolup, käbir keselleriň döremek howpuny ýokarlandyryp biler.

Ajy çaý

Peýdalary: Gök we gara çaý antioksidantlara we saglyga peýdalydyr. Düwnük keseliniň, ýürek-damar keselleriniň öňüni alýar, süýji keseliniň döremek howpuny peseldýär, bedeniň agramyny we holesterini azaltmaga kömek edýär, mikroblara garşy täsir edýär we akyl işjeňligini goldaýar.

Emma boş garnyň üstünde içseň näme bolar? Çaýda taninler bar. Tanin boş garnyň üstünde içilende ýürek bulanma döredip biler. Içgi näçe güýçli bolsa, taniniň mukdary şonça ýokary we ýakymsyzdyr. Çaýy nahardan soň derrew däl-de, belli bir wagtdan soň - ýarym sagat ýa-da bir sagatdan soň içmek has gowudyr. Üns beriň: demir ýetmezçiligiňiz bar bolsa, çaý sarp etmegi azaltmaly. Taninler aşgazan-içege ulgamynda demiriň siňmegini azaldýar.

Kofe

Peýdasy: çaý ýaly, kofe antioksidantlara baý we bedene oňyn täsir edýär: beýniniň işleýşini gowulaşdyrýar, konsentrasiýany ýokarlandyrýar we keýpini ýokarlandyrýar. Kofe 2-nji görnüşli süýji keseliniň, käbir rak keselleriniň we Alsgeýmer we Parkinson ýaly newrodegeneratiw keselleriň döremeginiň öňüni almak üçin peýdasy köpdigi görkezildi. Emma boş garnyň üstünde içseň Kofe aşgazan suwunyň bölünip çykmagyna itergi berýär. Şonuň üçin boş aşgazanda kofe içmek, içege sindromy we aşgazan ýarasy bolan adamlara maslahat berilmeýär. Aşgazan suwunyň artykmaç mukdary aşgazanyň gyjyndyrmasyna zeper ýetirýär, ýürek bulanma we gusma sebäp bolýar.

Täze gysylan miwe suwlary

Peýdalary: Miwe suwlary witaminlere we antioksidantlara baýdyr. Elbetde, ortaça, saglyga köp peýdasy bar.Mysal üçin, nar alyň: düzüminde antioksidantlaryň köp mukdary bar. Bedeni dürli daşarky täsirlerden, rak keseliniň käbir görnüşlerinden goraýar, çişmegi azaldýar we wirusa garşy täsir edýär. Boş garnyň üstünde içseň Miwe suwlarynda glýukoza we fruktoza ýaly ýönekeý şeker bar. Mysal üçin, bir stakan nar şiresinde takmynan 34 gram şeker bar we boş aşgazanda şeýle doza ganyň glýukoza derejesiniň düýpgöter ýokarlanmagyna sebäp bolýar. Bu ýagdaýda aşgazan asty mäz, gandaky glýukozanyň mukdaryny çalt azaltmak üçin köp mukdarda insulin öndürmeli. Bu "şekeriň peselmegine" ýa-da kadadan üýtgemegine getirýär.  Şonuň üçin käbir miwe suwlaryny iýmit bilen ýa-da iýmitden soň derrew içmek has gowudyr. Üns beriň: boş garnyň üstünde içilýän şeker (kompotlar, miwe içgileri, süýji çaýlar, gaplanan şireler) bilen islendik içgiler şekeriň mukdarynyň üýtgemegine sebäp bolar.  Aç wagtyňyz size peýdasy degjek wariant arassa suw. Näme üçin suw gerek? Suw bedeniň öýjüklerine ýokumly maddalary we kislorody daşaýar. Bedende ýeterlik mukdarda suw ýokary energiýa, fiziki we akyl işjeňligini, kadaly temperaturany we basyşy saklamaga kömek edýär. Suw bilen toksinler bedenden çykýar, içegeler kadaly işleýär we derleýär. Deriniň suwuň gidrasiýasy we çeýeligi onuň dowamly täzelenmeginiň we özüne çekiji görnüşiniň açarydyr. Bedeniň her öýjüginiň massasynyň takmynan 70 göterimi suwdan durýar we suwsuzlygyň öňüni almak üçin bu göwrüm hemişe saklanmalydyr.

Taýýarlan Begenç ANNAGURBANOW,
Türkmenistanyň Inžener-tehniki we ulag kommunikasiýalary  institutynyň Jemagat infrastrukturasy we inženerçilik ulgamlary fakultetiniň mugallymy.