Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň parasatly we öňdengörüjilikli baştutanlygynda ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň ähli pudaklarynda ylmyň we tehnikanyň soňky gazananlary, öňdebaryjy halkara tejribeleri hem­-de döwrebap tehnologiýalar giňden ornaşdyrylyp, ýokary ykdysady netijeler gazanylýar. 

Sanly ykdysadyýetiň işjeň ösdürilmegi, sanly tehnologiýalaryň ykdysady işe ýokary derejede aralaşmagy hem-de bäsdeşlik artykmaçlygyny üpjün etmek bilen, dünýäniň bazar giňişliginde ýurduň eýeleýän ornuny pugtalandyrmaga ýardam berýär.

Yk­dy­sa­dy we dur­muş gat­na­şyk­la­ry­nyň tä­ze ul­ga­my­nyň dep­gin­li ös­me­gi dünýä senagat önümçi­li­gin­de bo­lup ge­çen özgerişlerden oňyn ne­ti­je çy­kar­ma­ga mümkin­çi­lik ber­ýär. Şu nukdaý­na­zar­dan, yk­dysa­dy­ýe­tiň äh­li pu­dak­la­ry­ny sanly esas­da ös­dür­mek boýunça ýurdumyzda ba­dalga ber­len iş­ler giň ge­rim­de al­nyp barylýar.

«Türk­me­nis­ta­nyň Pre­zi­den­ti­niň ýur­du­myzy 2019 — 2025-­nji ýyl­lar­da durmuş­-ykdysady taýdan ös­dür­me­giň Maksatnama­syn­da» hal­ka­ra ül­ňü­le­re la­ýyk gel­ýän, döw­re­bap maglu­mat ­aragat­na­şyk teh­no­lo­gi­ýa­la­ry­na esaslan­ýan san­ly ykdysady­ýe­ti yzy­gi­der­li ornaşdyrmagyň hasabyna mil­li yk­dy­sa­dy­ýe­ti­mi­ziň bäsdeşli­ge ukyp­ly­ly­gy­ny ýokarlandyrmak bo­ýun­ça giň gerimli çä­re­ler göz öňün­de tutulandyr. Bu Konsepsiýa­da ýurdu­myz­da san­ly yk­dy­sa­dy­ýe­ti ornaşdyr­mak we ony ös­dür­mek bi­len bag­ly we­zi­pe­ler tapgyr­la­ra bö­lü­nip kesgitle­nendir.

Türk­me­nis­tan­da san­ly yk­dy­sa­dy­ýe­ti ösdür­mek bo­ýun­ça yg­ty­ýar­ly eda­ra ministr­likler, pudakla­ýyn do­lan­dy­ryş edaralary, welaýatla­ryň we Aş­ga­bat şä­he­ri­niň hä­kim­lik­le­ri, eýeçiligi­niň gör­nü­şi­ne ga­ra­maz­dan, eda­ralar, kär­ha­na­lar, gu­ra­ma­lar hem-­de hu­su­sy telekeçi­ler ta­ra­pyn­dan san­ly yk­dy­sa­dy­ýe­ti or­naş­dyr­mak bo­ýun­ça geçi­ril­jek iş­le­ri utgaşdyrmak bi­len, gö­zeg­çi­li­gi ama­la aşy­rar. Şeý­le hem yl­myň we teh­no­lo­gi­ýa­nyň soň­ky ga­za­nan­la­ry­na, öň­de­ba­ry­jy hal­ka­ra tejribe­le­re esas­la­nyp, ýurdu­my­zyň halk hojalygynyň äh­li pu­dak­la­ry­nyň, şol san­da edaralaryň, kärhanalaryň we gu­ra­ma­la­ryň ýeke­-täk san­ly ul­ga­ma bi­rik­di­ril­me­gi­ni hem-de sazlaşyk­ly iş­le­dil­me­gi­ni üp­jün et­mek Türkme­nis­tan­da san­ly yk­dy­sa­dy­ýe­ti ös­dür­mek boýunça yg­ty­ýar­ly eda­ra­nyň esa­sy wezipele­ri­niň hataryn­da bel­le­nil­ýär.

Türk­me­nis­tan­da san­ly yk­dy­sa­dy­ýe­ti ösdür­mek bo­ýun­ça yg­ty­ýar­ly eda­ra­nyň utgaşdyrma­gyn­da eda­ra­la­ryň, kär­ha­na­la­ryň we gurama­la­ryň her bi­rin­de maglumatla­ry sakla­ýan, gaý­ta­dan iş­le­ýän ser­wer we ul­gam en­jam­lary­nyň bir bi­te­wi ul­ga­ma birleşdirilmegi­ni üp­jün ed­ýän tä­ze san­ly tehnolo­gi­ýa­lar or­naş­dy­ry­lar. Ulanyjy­la­ryň san­ly ul­ga­ma çe­kil­me­gi­ni üpjün ed­ýän, köpu­gur­ly «Bir pen­ji­re» ulgamy­nyň mag­lu­mat­la­ry topla­ýyş, iş­le­ýiş we go­ra­ýyş mil­li mag­lu­mat mer­ke­zi­niň dö­re­dil­me­gi göz öňün­de tu­tul­ýar. Mil­li mag­lu­mat mer­ke­zi­niň işi­ni ýo­la goý­mak, gözeg­çi­lik etmek, ut­gaş­dyrmak hem­-de kämil­leş­dir­mek bi­len bagly wezi­pe­le­riň Türk­me­nis­tan­da san­ly ykdy­sa­dy­ýe­ti ösdürmek boýun­ça yg­ty­ýar­ly eda­ra ta­ra­pyndan ama­la aşy­ryl­ma­gy meýilleş­di­ril­ýär.

Kon­sep­si­ýa­ny dur­mu­şa ge­çir­me­giň çäkle­rin­de ýur­du­my­zyň ra­ýat­la­ry­nyň elekt­ron hyz­matlardan giň­den peýdalanmaklaryny üp­jün et­mek mak­sa­dyn­da ulanyjy­la­ryň sa­na­wy­ny, hyz­mat ed­ýän ýu­ri­dik we fi­zi­ki şahs­lar üçin bi­te­wi anyklaýyş san­ly kod­lar ul­ga­my­nyň döredilme­gin­de hem­-de şahsy­ýe­ti anyk­la­ýyş ID kart ul­ga­my­nyň or­naş­dy­ryl­ma­gyn­da Türkmenis­tan­da san­ly ykdysa­dy­ýe­ti ös­dür­mek boýunça yg­ty­ýar­ly eda­ra­nyň äh­mi­ýe­ti uly bo­lar.

San­ly yk­dy­sa­dy­ýe­tiň ös­dü­ril­megi, san­ly amat­lyk­la­ryň el­ýe­ter­li­li­gi­niň ýokarlandyrylma­gy, san­ly se­riş­de­le­riň ykdysadyýet­de giňden or­naş­dy­ryl­ma­gy we peýdalanyl­ma­gy ýur­du­my­zyň dünýä­niň san­ly gi­ňiş­li­gi­ne iş­jeň go­şu­lyş­ma­gy­ny, onuň halkara ba­zar­da bäsdeş­li­ge ukyp­ly­ly­gy­nyň düýp­li ýo­kar­lan­dy­rylma­gy­ny we mil­li ykdysadyýe­ti­mi­ziň ösü­şiň tä­ze in­no­wa­si­on tap­gy­ry­na geçi­ril­me­gi­ni üp­jün eder. Şeý­le hem san­ly yk­dy­sa­dy­ýe­tiň ösü­şi işe­wür­lik we ma­ýa go­ýum işjeňligi­ni ýokarlan­dyr­ma­ga, yl­my köp ta­lap ed­ýän pudak­lar­da iş bi­len üpjünçiligi gowulandyrma­ga, döw­re­bap mag­lu­mat tehnologiýalarynyň jemgy­ýe­tiň äh­li ugurlary­na giň­den or­naş­dy­ryl­magy­nyň ha­sa­by­na ýurdu­my­zyň ila­ty­nyň ýa­şaý­şy­nyň hi­li­ni we ýa­şa­ýyş-­dur­muş dereje­si­niň ýokarlandyrylmagy­na täze müm­kin­çi­lik­le­ri açar. Ähli ugurlarda sanly ulgamyň ornaşdyrylmagy ilatyň häzirki zaman tehnologiýalaryndan netijeli ulanyp, zähmet öndürijiligini artdyrmaga-da ýardam berer.

Adam hakynda irginsiz aladalar edýän, onuň parahat we döwrebap ýaşaýşy üçin belent maksatlar esasynda netijeli işleri durmuşa geçirýän türkmen halkynyň Milli Lideriniň hem-de Arkadagly Gahryman Prezidentimiziň janlary sag, ömürleri uzak bolsun, il-ýurt bähbitli beýik işleri mundan beýläk-de rowaçlyklara beslensin!

Bany ULUGBEKOWA,
Türkmen oba hojalyk institutynyň Ýer gurluşygy we kadastrlar taýýarlyk ugrunyň 2-nji ýyl talyby.